Page 598

(٤١٤) جمله بدین داوری پیر وعنقا شدند کوست خلیفه طیور داور مالك رقاب زعمای ملی و ملتزمان رکاب شهنشاه زمان زعمای ملی که در هر دوره سلطنت ممثل اجتماع و بحیث نمایندگان حقیقی ملت بمقربار پادشاه روابط خاصی دارند امراء ابدالی انزمان ببرهین وابدا ل وزبرك بازیا این رویة پسندیده را در هر فرصت احترام کرده و تمام فتوأت قومی وملی خود را وابسته به مجلس سران قبائل دانسته اموری را که از حسن مساعی و همفکری رجال مقتدر قوم صورت پذیر است. مفوض داشته و از اثر آراء وافکار جمعیت عوامل بزرگی را انجام داده و جرگه قومی از بسیار زمان در مردم افغان طرف اعتنا واهمیت خاص بوده و سررشته نظام اجتماع را از همین روش صحیح بهتر انجام داده و شیرازه اتحاد واتفاق را از هم گسسته نگذاشته اند واین امر طبیعی است که امور پادشاه از نیروی بازوی ملت استوار واوضاع ملت از رهنمایی وارشادات حکومت برقرار است اما طبقه ای که ملت را با حکومت و حکومت را با ملت متوصل ودو تمام نظریات با همی نزديك و در کمليت معاملات شريك و متحد میدارد و اسباب و شرائط همکاری با همی فراهم میآورد زعمای ملی است که بنام وکلای ملت آلام حیات اجتماعی وملی را با مساعی جدی زمامداران حکومت رفع می کنند سلاطین درانی که در هیچ رخنه مربوط بنظام اجتماع فرو گزاشت نکرده اند این بنا و این اشتراک را از روز اول مقدس و محترم شمرده و کلای ملت را با نتخاب قوم و از افراد برجسته و مشروومعزز طبقات ملت بدربار ایشان با اعزاز و افتخار پذیرفته و سران ملی بحصه ای [يجتمع النحل على يعسوبها] در دارالسلطنه برای انجام امورمشاورتی [دار المشاورة سلطانی وصحت خانه خسروی] بحيث اعضاء پارلمان وافسران حربی و زمامداران حکومتهای محلی اجتماع کرده مطابق شرائط سه گانه خدمات عدیده ای را که وابسته تدبیر و شايسته شمشیر ایشان بود به بهترین صورت انجام میدادند زعمای ملی علاوه بر جنبه وکالت از طرف اقوام ایشان در دو رشته مهم د یگر دخیل بودند و آن دخالتها که از وظائف عمده و سنگین زعماء قبائل شمرده میشد مراد از شمولیت در امور عسکری و کشوری بود که زعیم هر قبیله در هر موقع در تحت لوای سلطان حاضر شده در اردو کشیها و سفر بریهای بلاد بحيث ژنرالها و افسران وصاحب منصبان بزرگ و كوچك با جمعیتهای اقوام خودها همرکاب و بعضاً پاداشتن هر دو عهده در وظائف اداری سلطنت خاصه وظائف دربار فرماندهی ايشيك آقاسی باشی [امیر بار] خدمات مهمی را می انجامیدند و کسانی که بخدمات سه گانه در حوالی دربار شاهنشاه و در اسفار دور و نزديك بصورت دائم حاضر نبوده و مواقع خود را در نقاط بعید حمایت و حر است میکردند آنها عنوان وا لی