Page 588

(٤٠٤) «اكتساب علوم موفور اطلاع مراحاصل شد و در طلب درك سعادت بسیار عطشان شدم آن» «دستورالعمل وطریقۀ جاریه امدادیه بآن مبارکی وفرخنده سالی باقی ومستدام نماند (۱) .....» ....... ....... اعلیحضرت زمانشاه درانی از نظر فتوت وعلم دوستی وشریعت شعاری بغرض کامیابی طلاب افغانی ورساندن طالبان علم را براصل مرام اوشان در جامع کوکلتاش پول زیاد میفرستاد و بقول نویسندۀ مذکور که لفظ [وجه کثیر بلا تقليل وا لتقصير] ذکر کرده است و بهتر معلوم میشود که درین راه بیش از بیش بذل مساعی مینموده و در ترویج و ترقی علوم وفنون ازین طریق بعلماء وطلبۀ افغان ماداً ومعناً كمك ميكرد چنانچه در امروز وزارت جلیلهٔ معارف برای مصارف تعلیمی طلاب در خارج مطابق شرائط عصر امداد پولی مینماید و آنوقت توسط سروشته داران املاك از مبالغ مقررهٔ مالیات ومحصولات وسر شماری رعایای متوطن صفحات شمال مملکت تخصیص داده بود تا حسب المقرر با شخاص متصدی مدارس شرعیه بسپارند و در عوض طلاب افغانی را به درستی تعلیم وتربیت نمایند ويقيناً اگر این كمك مادی نمی بود هیچگاه یكنفر طالب العلم افغانی نمیتوانست بمدارس اقصای مملکت در خارج اقدام به تحصیل نماید و بتمام مراتب مطلوب از پرداخت صاحب اثر بدست می آید و ازینکه نویسندهٔ مذکور از عوارض زمانه عدم عواطف خسروانه را به کلمات اسف انگیز وانمود کرده است مفهوم میشود که بعد از انقراض سلطنت زمانشاه اینگونه اساسات برهم خورد . پس از مرگ هر کس کز و یاد ماند همانا که در زندگی کام راند (۱) عبارات میرزاعبدالقادر قادری کشمیری در مورد مدرسۀ کوکلتاش وصرف پول اعانه از طرف اعلیحضرت زمانشاه غازی در این ناحیۀ نشانی خاتمه یافت و از دیگر قسمت نگارش او که خارج موضوع بود صرف نظر شد . نوت: نگارنده بقلم میرزا عبدالقادر قادری کشمیری دو کتاب در علم فقه ملاحظه کرده ام که از طرف او بخط نسخ و نستعليق متوسط در سالهای ١٢٤٣-١٢٥٢ هـ ق در کابل تبييض شده و قراریکه از سطور مقدمات او برمی آید اصلاً از باشندگان کشمیر و در جملۀ اولوس کشمیری در عهد تیمورشاه وزمانشاه بقرار اظهار خودش و در زمرۀ غریبانان دسته سوم وچهارم از خطۀ کشمیر وارد کابل شده است و از صورت کلماتش مفهوم میشود که شخص عالم ونویسندهٔ خوب ومذهب حنفی داشته واز شیفتگان علم وادب خود را میدانسته و از نگارش متن با وصفی که شامل شرح حال شخصی اوست و در قسمت های مختلف زندگانی خویش اشارتی سخن رانده است اما از تطویل نگارش مطالب عمده بدست آمد .