Page image — the source of record
Machine transcription
«۳۷۸»
اعطای القاب دولتی برای احفاد نواب
نجیب الدوله
از حضور زمانشاه درانی
نواب نجیب الدوله شخصی است که از حضور اعلیحضرت احمدشاه کبیر در وقت مناکحت
صبیه محمدشاه گورگانی این لقب حاصل کرده بود، مذکور اصلا قوم عمرخیل است و در رسالهٔ
موسوم به گلشن فتوت و اخبار احسن او را یوسف زائی یاد کرده اند (۱) در همه حال از
رجال با نام افغان که در عصر سلاطین درانی در کشور هند با عزاز تمام میزیست یك تن
همین شخص نواب نجیب الدوله بود و با عتبار دودمان او در عهد سلطنت اعلیحضرت زمانشاه
نوادگانش نواب ضابطه خان و نجیب خان و نجیب خان مورد توجه خسروانه واقع شدند
و هريك مقام و منزلت بزرگ حاصل کردند چنانچه نجیب خان بلقب عجیب الدوله و نجیب خان
بلقب نجیب الدوله سرفراز شدند و هر سه تن از معاصران و عزت یافتگان حضور اعلیحضرت
زمانشاه درانی اند . نواب غلام قادرخان و نواب محی الدین خان ولدان نواب ضابطه خان اند.
شجاعت علیخان ولد نواب نجیب الدوله از رجال معتبر آن دودمان، معاصر سلطنت ثانی
اعلیحضرت شاه شجاع الملك درانی در اواخر سلطنت ثانی شهر یار موصوف برتبه دیوان بیگی
ارتقا یافت اما بخت و دولت با شاه شجاع و دیوان بیگی عصر او بیش از چند وقتی دوام نکرد.
لشکر خاصه
گارد شاهی
در عصر سلاطین درانی لشکری را که در عصر حاضر [گارد شاهی ] باید گفت آنوقت لشکر
خاصه یاد میکردند و عین وظائفی را که در این عصر گارد شاهی و در سالهای قبل رسالهٔ
شاهی از خود انجام میداد لشکر خاصه موظف بود و بجای قطعه تشریفاتی نیز نسبت
میتوان کرد. لشکر خاصه در اطراف وجود همایون شاهنشاه حق تقرب و امتیاز لباس وغیره
داشت. و در میان لشکر خاصه قطعات دیگر بنام های چاوش و ریکا و پروانه وجود داشتند
و از عقب [علم دار] راه برمیگرفتند چنانچه از یادگار های آنعصر و تجلیل مراسم سلطنتی
از نامهائی که بطور روشن بر گفته های ما دلالت دارد هنوز نشانها پا برجا است مثلاً
قلعهٔ ریکا باشی در نزدیکی بی بی مهروی کابل وگذر پروانه ها [۱] و قلعهٔ پرانچه در چهاردهی
و همچنان عنوان چاوش باشی از شواهد همان تشکیلات اساسی سلطنتی آنوقت بوده
ولی ازینکه قلعه ها وگذر ها بنام آنها باقی مانده است معلوم است که صاحبمنصبان
دسته های لشکر خیلی اشخاص برازنده و صاحب نفوذ بوده اند .
(۱) نواب نجیب الدوله دوسال قبل از وفات اعلیحضرت احمد شاه کبیر فوت شده
و شاعری در تاریخ ارتحالش این رباعی سروده است :
زمین را شیوه شیون بباشد فلك را گریه دندان نماشد
بدان قد و سال دادند این رمز نجیب الدوله واصل با خدا شد ۱۱۸۴ ه ق
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.