Page 528

(٢٦٤) نوت : در حاشیه طرف راست در گوشۀ بالای قباله این عبارت نبشته است . ابوا لمناقب - عالیحضرت فضائل مآب و کمالات پناه ملا با بر مدرس . پهلوی مهر كوچك (مفتی محکمه ) این عبارت نبشته است : الكاتب ـ از اقرار مقدر بايع مذكور قاضی و مہر شہادت نموده شد . امضاء سوم چنین است : ابو المناقب عالىحضرت . . . . . لف خان درانی حسن زائی مهماندار باشی در بار سلاطین درانی بعد از عنوان ايشيك اقاسی باشی ايشيك اقاسی عضده دربار کسی که عہدۀ ریاست تشریفات سلطنتی را در عصر حاضر داشت او را مهماندار باشی لقب میدادند و چندین زیردستان او برتبه مهماندار یادمیشدند . مهماندارباشی عصر اعلیحضرت شهنشاه زمان یوسف خان نام داشت. شخص مهماندار باشی در برابر مهمانان خارجی موظف بود که از ایشان پذیرائی بکند . امیر خاص سکرتر ـ سر رشته دار شخصی ـ مدیر قلم مخصوص در دربار سلاطین ورؤسای جمهور عصر حاضر نامهای سکرتر و مدير قلم مخصوص معروف است . چون دورۀ امپراطوری درانی بروی اساسات بسیار صحیح بنا نهاده شده بود و در هر مورد فکر معقولی ابراز کرده بودند،شخص سلطان ووکیل سلطان ووزير اعظم که مرتبۀ رئيس الوزرایداشت علاوه بر مستوفیان ومنشیان و کار پردازان دولت که تحت اثر میداشتند برای انجام وظائف متعلق بشخص شاهنشاه و زمامداران بزرگ کسی که وظائف خصوصی بروی سپرده میبود باصطلاح عصر مذکور (امیر خاص) لقب میداشت و آن اصل وظائفی که در امروز به سکرترویا مدیر قلم مخصوص مفوض میبد از صد در سالهای قبل سر رشته دار حضور بعضاً نامیده میشد انجام میداد واین عهده سوای مستوفی خاص و منشی خاص ومهماندار باشی بود زیرا دفاتر حسابی شخصی به مستوفی خاصه وامور ملفوفه جات ومكتوبات خصوصی و شخصی به منشی خاصه وامور تشریفات به مهماندار باشی تعلق داشت . از جمله کسانی که مطابق یادداشت فوق بطور صحت در تاریخ سلاطین درانی باین منصب شناخته شده يك تن سيد مير ابوالحسن شاه امیر خاص دربار اعلیحضرت شاه شجاع است و وقتی بهمر اهی اعلیحضرت ممدوح بهمدستی رجب خان ببیتمتد ست كمال صداقت از خود ابراز کرده بود. اما در عصر سلطنت زمانشاه در متن فرمانی که در آغاز آن سلطنت عنوان شهزاده همایون در قند هار ارسال داشته است امیر خاص بطور واضح یاد میشود اما متأسفاً نام نبرده است و میگوید عرائضی که از جانب والیان وحكام بغلامان حضور میر سد از طرف امیر خاص بحضور اشرف قرائت میشود .