Page 245

از حق آنها به آنطرف در پیش میرود. اخبار مکرری که از دربار اعلیحضرت زمان شاه رسیده است حاکی است که شاه درانی اخیراً (۱۲) نفر از رؤسای اقوام را بجرم ارتباط مخفی آنان با برادر مفرووش که در دربار ایران است بقتل رسانید . (۱) و این قوام خشونت آمیز در بین اقوام افغان که مقتولین به آنان منسوب اند باعث شورش شدید شده است ظواهر امر نشان میدهد که در حال حاضر حفظ آرامش کشور وضعیفین بدرگیری اتی پیشرفته پادشاه ایران بیش از پیش زما نشاه درانی را مشغول داشت که فکر حمله به هندوستان را میکند.» مکتوب چهارم بعنوان هاری دنداس رئیس سازمان نظارت هند شرقی : ............... در (۲۰) ماه گذشته مفتخر بتقدیم نامه ای برای جناب عالی شدم اينك خوشوقتم اطلاع دهم که نامه ای از شاه ایران دریافت داشته ام که بطرز بسیار ملاطفت آمیزی نوشته شده و متضمن خشنودی و استقبال هیئت می باشد چون شاه قاجار مایل بحرکت فوری اینجانب است قصد دارم بدون از دست دادن فرصت در اجراء این امر و جلب توجه بکوشم لذا در (١٤) ماه جاری بوشهر را ترك خواهم گفت ولی از قرائن تصور میکنم لازم باشد که چندی تا اواسط ژوئیه در شیراز توقف کنم زیرا انتظار ندارم که قبل از موقع بتوانم تاریخ مراجعت شاه، باز را به پایتخت بدانم.» اکنون مسافرت شاه قاجار قطعی است و خوشوقتم ازینکه اطلاع بدهم بنا بر اخبار مکرری که در یافت داشته ام قیامهای شدید در کشور افغانستان بر پاست که با در نظر گرفتن اقداماتی که در این نواحی میشود عقیده اینجانب (سرجان مالکم) غیر ممکن است اعلیحضرت زمانشاه درانی بتواند حتی در سال آینده فکر حمله بهند را بکند .» مطمئن باشید در طول مدت اقامتم در دربار ایران نهایت سعی خواهم کرد که هر گونه خبر مربوط بوضع کنونی ایران و با روابط سیاسی و اقتصادی این کشور با ممالك همسایه اگر چه بی اهمیت باشد کسب کرده باطلاع برسانم (۲).» (۱) دوازده نفر زعیم درانی وغیره که در قندهار بقتل رسیدند آنها در وقت محاکمه عوض شهزاده سلطان محمود طرفداری خود را به برادر کهتر وسکه اعلیحضرت زمانشاه وانمود کردند و ازینجا بطور یقین کشف کردیم که اشخاص مجرم بغاور حیلت از شهزاده شجاع الملك نام برده اند و حقیقت چنان بوده که آنها اصلاً از شهزاده سلطان محمود طرفداری میکردند و دلیل دیگر این است که شهزاده سلطان محمود همیشه بآزادة سکه سردار پاینده خان مرحوم وزعمای قزلباش از لحاظ خوشبینی ایرانیان بدستیاری او میکوشیدند و قول سرجان مالکم که در مکاتیب سری خود نگاشته است حقائق را باثبات رسانید. (۲) سرجان مالکم قرازیبکه از گفتار خودش معلوم میشود نه تنها سفیر ایران بوده بلکه موظف بوده تا اخبار بومی افغانستان را نیز مقدم به کمپنی هند شرقی بسپارد و لی از بیم اعلیحضرت زمانشاه درانی که شهنشاه موصوف توسط نامه و پیام شدید و اکید خویش شاه وصدر اعظم ایران را به راه دادن یکنفر کافر علامت بی دینی و کافر پرستی و مخالف دین اسلام وانمود کرده بود سفیر دولت بریتانیا از بیم جان قطعاً نمی توانست به نزدیکی خاك مشهد و نیشاپور و جزء امپراطوری افغانستان قدم گذارد اما اخبار این مملکت را راست و دروغ طور شنیده‌گی جمع آور ده از باو اطمینان خاطر رئیس کمپنی هند شرقی میفرستاد.