Page image — the source of record
Machine transcription
١٤٨
کشور ایران گوش میداد زیرا مراحل مقدماتی دران کشور تکمیل میشد . پادشاه ایران
که او میخواست بنواحی مشهد و نیشاپور (اجزاء تصرفات افغانستان) خطراتی وارد کند
ازطرف حکومت افغان بسیار مراقبت مینمود و از حملات زمانشاه و دیگر ممالك همچو او
نیز که هراس داشت انتظار می برد. نقطه نظر سیاست او این بود تا قواء حربی خود را
بامداد یکی از ممالک غرب تقویت نماید . چنانچه در اوقات مابعد معلمین فن عسکری
فرانسوی عساکر قاجاری را بمنظور مقاصد طرفین تحت تربیت گرفتند .
چون ناپلیون مصمم عزیمت بهند و فتحعلی شاه منتظر یاری دهنده ای در برابر قواء
(بقیه صفحه ١٤٧)
مذاکرات جدید راجع بسرحدات این مملکت باز میگردد بشکل مستند سخن میرانیم. اما در
متن این فصل برای اینکه مطالع متردد نباشد گفتار های بسیار و متون طرف اعتبار را مأخذ
کلی قرار داده ومتون صحائفی را که حاوی بعض قرارداد ها و کلمات نمایندگان سیاسی
ممالك غربی و شرقی مربوط باوضاع سیاست خارجی افغانستان در عصر زمانشاه باشد از همه
چیز مورد مطالعه وقابل دقت قرار میدهیم :
از آنجمله است : یادداشت های ژنرال تره ژل سفیر ناپلیون بسمت هند و ماموریت
ژنرال گاردان در ایران ومجله شرق دوره اول وتاریخ ایران اثرعلی اصغر شمیم و مسئله
شرق ( دربویاویس ١٨٩٨) وسیاست ناپلیون در شرق (دریو پاریس ١٩٢٦) ومسئله شرق اثر
احمد بهمنش طبع تهران ١٣٣٥ وخصوصاًکتاب موسوم به سیاست ناپلیون درایران اثر
دکتر خان بابا بیانی بلحاظیکه مکتوب های مکرر بمهر ناپلیون و متن مکاتیب فتحعلی شاه
قاجار در مورد سیاست ایرانی دران درج است نسبت سائر مراسلات و کتب مربوط به پیش
آمد ناپلیون زیادترطرف اعتنا و دراین کتاب مأخذ اول شمرده میشود وحقایق مطالب را
از صورت اقوال اشخاص دخیل خاصه صاحبان آثار فوق که طرف قناعت اند
بحث بمیان می آوریم زیرا اوضاع سیاست خارجی ایران باستثناء مأخذ متعارف خود آن کشور
از دوره سلطنت آقا محمد شاه و فتحعلی شاه قاجار بنوع دیگر تغییریافت واقدامات ناپلیون
و نمایندگان انگلیس باعتبار اقوال خود ایشان (مهمانان ملل عیسویه) در آنجا وارد
وعلاناً شروع به فعالیت نموده اند و در سیاست خارجی وداخلی افغانستان تاثیراتی
وارد کرده اند امادر برابر نظریات استعماری پیروزی که همه آن روز برملت
باشهامت افغانستان متصور بود اینکه زمانشاه سلطان جوان افغان معاصر ناپلیون
سیاستی قائم از خود ابراز کرد و توانست در برابر بحران سیاسی آنروز مطابق شئونات
اجداد خویش تا زمانی که قوت وقدرت شخصی و اتحادملی میسر او بود مقاومت نماید
ودر برابر هر پیش آمد سیاست شانداری از خود نشان بدهد.
زمانشاه از باعث عزت نفس وحقوق وطن شناسی نخواسته اند پیش فرماندها ن آنروز
تحت تاثیر اجانب برودو مملکت خود را دستخوش بیگانگان قرار دهدو لی در سیاست داخلی
وخارجی آنروز افغانستان خطراتی اگر پدید ارشد دلائل برطبق تشریحات
متن نمایان است اما اساس تغییرسیاست خارجی ما از تجاوز قواءقاجاریان بخاك مزینان
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.