Page 211

(١٣٥) شهنشاه درانی را همدست یکنفر قاصد معتمد نزد فتحعلی شاه بفرستد تا نظر یات این دولت را که ملحقه بدشمن نام وننگ مملکت خاطرنشان بکند [ و به تحقیق که با مزمانشاه بوده و بجواب نامه نا پلیون در آغاز مکاتبات با شاه ایران باین دولت مواصلت کرده بوده و بدون امتناع منشی دولت درانی دیگر صورت انقطاع نداشت ] اعلیحضرت زمانشاه پیشنهاد وزیر اعظم خود را پذیرفته سردار طره بازخان موفلزائی را بانامۀ جوابیه بحیث نمایندۀ شخصی از قندهار در نیشاپور نزد فتحعلی شاه قاجار اعزام فرمود. طره بازخان وقتی بسرحد نیشاپور مواصلت کرد که حکمران ایران تا هنوز دست از محاصره بر نمیکشید . و برعمل خویش بدون کامیابی دوام میداد، و حین ورود سردار طره بازخان توارد و گاه شاه ایران نامه اعلیحضرت شهنشاه زمان را با او سپرد و چون غرض از فرستادن نمایندۀ شخصی و نامۀ معهود نقص خاتم شهنشاهی فسخ عزم شاه ایران از نیشاپور در نظر بود بمحض ملاحظۀ پیام شاه درانی فتحعلی شاه قاجار که از باعث مکاتبات ناپلیون و نقشه های نمایندگان او در حرکت آغاز کرده بود در افواه وصول نامۀ اعلیحضرت شهنشاه افغان را بهانه معاهدت قرار داده پس از اشتهار این بهانه از عدم نیروی مقابله که از مدتی در انصرام محاربه تسخیر نیشاپور دست قدرت نیافته و تعرض بخاک افغان را دور از قوت خود میدانست بجانب طهران هزیمت کنان برگشت و سردار طره بازخان فوفلز آئی نمایندۀ شخصی اعلیحضرت زمانشاه درانی را با تحف وهدایای بیشماری که شایان شان او بود رخصت معاودت دادو او با موفقیت کامل وارد قندهار شده بشرف دست بوسی اعلیحضرت شهنشاه زمان موفق ومفتخر گشت از خدمات بسامهمی که سردار رحمت الله خان سدوزائی وزیر اعظم ملقب بوفادار خان بهادر در آوان وزارت خویش انجام داد همین اثر پیشنهاد او و شرف قبول اعلیحضرت زمانشاه درانی در تردید و تعویق در خواست ناپلیون و وساطت شاه قاجار بود که به نا کامی کامل از عبور راه مشهد و هرات وقندهار برگشت و چون گزارش ناپلیون و طريق معاهدات او و رود نمایندگان انگلیسی در ایران تاثیرات شوم استعمار را از سنوات ١٢-١٣ به بعد بصورت روشن پین میکند برای اینکه فصول واقعات سیاسی عصر سلطنت زمانشاه درانی موفقیت دفاعی او را از نظر تاریخ پوشیده نگذارد در امتداد این فصل و بتائید سخن های مکنون و مرموز میخواهیم تحت دو عنوان بحیث مورخ ومفسر سیاسی آندوره مشتبهات ورموزاتی را که در متون صفحات تاریخ مندرج است طور مفصل بآماخذ متعارف ارائه نمائیم ، زیرا تاریخ نویسان آنوقت افغانستان نام ناپلیون و گزارش سیاسی ایران را با ممالک اروپائی نمیدانستند واینکه زمانشاه درانی تازه در صحنه امور سیاست بین المللی وارد شده بود نیز شهرت عام حاصل نکرده ومكاتبات خصوصی او که از دیوان رسائل [ دارالتحریر شاهی ] با ممالک خارج ارسال ومرسول میگشت بدون فرد منشی باشی [ سرمنشی ] وهیئت وزراء كبار و داروغه اخبار سائرگان از خصوصیات عصر دفاتر سیاسی آگهی نمیداشتند والا همین صورت مرادده که در بالا نگاشتیم بطور قطع ثابت میکند که آغاز مکاتبات ایران و افغانستان از اثر اقدامات ناپلیون از همین مرحله آغاز میکند: