Page 131

(٦٥) از آنها بطور با لمثل صورت استقبال بجا دار ید و اگر شاهرخ شاه بغرور نخوت عزوجاه سلطنت در راه بیشتر از میرزا محمد مهدی مجتهد در پیش می آمد و در هنگام تشریفات رعایت مجتهد مذکور را نمی کرد شهزاده حسن علی خان فرستادۀ ماتیز باید بدستورایشان سواری اسب استقبال نماید و در همه حال رعایت شخص مجتهد از لحاظ مفاد سیاسی در نظر بود بعداز انجام مهما حیات شاهرخ شاه را بحیلتی نزد آقا محمد شاه قاجار که از عقب شهزاده حسن علی میرزاراه مشهد بر داشته بود رسانید. شاه قاجار و شاهرخ شاه افشار هر دو تن بر يك مسند با هم نشسته صحبت دوستانه بعمل آوردند. چون آقا محمد شاه قاجار برای بدست آوردن جواهر سلطنتی شاهرخ شاه تمهیدی از پیش گذاشته بسوی دار السلطنۀ مشهد در پیش می آمد بفریب دید و وا دید شاهرخ شاه را بوساطت و میان روی میر محمد مهدی مجتهد که مذکورطر فدار سیاست قاجاری بود بدام آور ده شاه افشاری رادر نتیجه محبوس نمود. نمودران فرصت امیر کبیر سلیمان خان اعتضاد الدولۀ ایر انی از طرف حکومت قاجاری با شش هزار عسکر بصحابت ورهنمایی محمد مهدی مجتهد بتصرف دارالسلطنۀ مشهد اعزام شدند ، نا در میرزا پسرشاهرخ شاه کدر مرکز سلطنت مشهداقا مت داشت از اوضاع ناگوار میر محمد مهدی و آقامحمد شاه قاجار هراسیده از بیم جان با پسر خود عباس میرزا از دارا لسلطنۀ مشهد فرار کرده بدار السلطنۀ هرات نزد شهزاده سلطان محمود درانی والی آنجا پناه آورد و از آنجا بدار السلطنۀ کابل بحضور اعلیحضرت زمانشاه بغرض استعانت وحمایت از حق خویش واستخلاص پدر خود مشرف شده گذارش آن روز گار را بعرض رسانید. شاهر خشاه افشار پدر نادر میرزا در هنگام مراجعت پسرش بسوی کابل با دیدۀ نابینا درقید آقامحمدشاه قاجار بماند(۱) پس از فرار نادر میرزا و محبوسیت شاهرخ شاه و پناه آوردن نادر میرزا درهرات و کابل اطلاع یافت و بمسلبات خود افزود اسباب اذیت بیشتر برای شاهرخ شاه فراهم کرد و چون بوضع دشمن تاج و تخت وارد مشهد شد درهنگام توقف (۲۳) روز جواهر نفیسه ای را که نادرشاه افشاراز کشور هند باخودآورده و تا اینو قت قسمت زیاد آن ازدست مخالفان ایران برباد و باقی از رعایت و حمایت سلاطین درانی نزد شاهرخ شاه افشار گذاشته و شاه مذکور تا هنوز از پسران خود پنهان داشته بود آقا محمد شاه قاجار ذریعۀ جاسوسان اطلاع حاصل کرده و آن جواهر را ازوی طلب نمود. شاهرخ شاه از داشتن جواهر ثمینه اباورزیدوسخن های زیاد برزبان راند . لیکن آقا محمد شاه قاجار که دراثر اطلاعات جاسوسان وخاصۀ میرمحمد مهدی مجتهد که واقف راز او بود دانست که سلاطین درانی ازوی چیزی نگرفته و پیوسته اوراحمایت ورعایت می کنند (۱) رضاقلی هدایت مصنف روضۀ الصفای ناصری با آنکه خود ایرانی است در مورد فرار نادر میرزا از مشهد بکابل گوید : مرد دانا داند که اگر ظلم وستم بران بیچاره شدت نمی داشت هر گز فرار نمی کرد. بهمین رمزا کتفا ورزیده است اما مفصل کیفت چنان است که درمتن تذکاریا فت .