Page 122

(۷۵) چون فرماندهان قوا، طرفین زمانشاه و همایونشاه که عبارت از سردار پاینده خان محمدزائی بارکزائی و سردار احمد خان نورزائی بنان خیلی پیش قدمان لشکر کابل و قندهار بودند باهم روبرو شدند. سردار احمد خان که نظر به بیم جان و رهایی از قتل باهمایونشاه برعکس عهد مخالفت کرده بود از لشکر همایونشاه قبل از مصاف دادن با لشکر مقابل روبر تافته بحضور اعلیحضرت زمانشاه برسید. همایونشاه سلطان نام نهاد که او را بحیث بزرگترین ژنرال در رأس قواء قندهار فرستاده بود ازین تصادف عجب در هراس شد و دانست که دیگر سرداران معینی او نیز بچنین امر مبادرت خواهند ورزید و از بیم آنکه مبادا خود او را بدست زمانشاه بسپارند همایونشاه در هنگام شب با معتمدان خویش راه فرار بجانب دارالسلطنة هرات در پیش داشته و آنجا به نیت توصل باشهزاده سلطان محمود والی هرات راه بر گرفت و خبر فرار او در قندهار اشتهار یافت. شهزاده قیصر که تا این وقت جراحت آن طفل بکلی التیام نیافته و در محبس قندهار مقید بود زوجه سردار پاینده خان بارکزائی که آنوقت در قندهار و از طرف شوهر خود اطلاع داشت که او در رأس قشون اعزامی زمانشاهی از طرف کابل قرار دارد و عنقریب میرسد برای انجام حسن خدمت و حصول افتخار و سر بلندی شوهر خود[ که نسبت بهزیست او و تنها گذاشتن شهزاده قیصر را در میدان حرب نزد مردم قندهار مورد طعنه واقع شده بود] با بسیار تن از مردم بارکزائی مقیم شهر قندهار برخاسته در محبس یورش برد، شهزاده قیصر طفل هشت ساله را از محبس برآورده بر مسند حکومت قندهار بر نشاند. مرتضی خان بارکزائی داماد سردار پاینده خان که از فرار همایونشاه از قندهار بلراه اطلاع یافت مذکور از موقع استفاده ناجائز کرده دست بتاراج اموال دکاکین اهل بازار دراز کرد. زوجه پاینده خان که ازین امر شنیع و شرم آور آگاه شد ببا او بر خورده باشمشیری که مطابق معمول زنان آنوقت مردم درانی در گردن آویخته داشت مرتضی خان داماد خود را مجروح ساخت و در پایش زنجیر بربست. میان عبدالستارشاه فقیر که یکی از مشایخ معاصر زمانشاه در قندهار بود خواهش کرد تامر تضی خان را از بند و زنجیر رها نماید و بر حسب التماس فقیر موصوف مرتضی خان از بند و زنجیر رها گردید.