Page 90

نهاد و به کوچ های متواتر و ایثار وافر خود را در آن دیار انداخت وعقاب هوس استقلال حکومت در دماغ او بیضه نهاده بنای کار خود را بر خلاف آن حضرت گذاشت وچون در اوقات جلال یغمای ارتحال امیر علیین مکان در قندهار سربه اوج ثریا کشید سردار محمد امین خان ظاهر داری را پیش گرفته در تعظیم و تکریم بندگان حضرت اعلی دقیقه فرو نگذاشت حضرت اعلی که به اصابت رای هر نقش ضمیر که به كلك اندیشه بر دیباچه ضمیر و لوح ظاهر خاطر خورشید تنویر تصویر می نماید بمثابه صورت تقدیری است که از پس پرده حجاب چهره میگشاید. بنابر مصالحی وقت ولحاظ امورات سلطنت و اقبال و خشخشه رحم از اوضاع و اطوار او اغماض فرموده دیده را نادیده وشنیده را ناشنیده انگاشته ملك قندهار را براو مسلم داشت و به اجرای سکه و خطبه اتفاقاوده الويه شهرت افتخار را بصوب دارالامارت افراخت وسردار محمد امین خان در تهیه اسباب بغی وعدوان کمر بسته دوازده هزار نفر از رعایای قندهار جمع نموده در سلك نظام کشید و کارخانهای توپ وتفنك وتيغ و شمشیر وسائر اسباب طعن و ضرب بر پا داشت و بعضی از اهل کار شهر را که در قندهار بودند چنانچه عاملان كان طلا وحواله داران را جواب داده اخراج نمودند و از خیرخواهان دولت اینقدرت کس را در شهر نگذاشت و در مرمت و استحکام برج و باره و خندق و شیرازه قلعه نهایت جهد وغایت کوشش به انجام رسانید و گردا گرد قلعه کاسه برج های متین برپا داشت و درخت های تناور را از اطراف شهر بریده ذخیره نمود و از قله و گند انبار ها ریاداشت معموره نزديك قلعه نگذاشت تا بمران امن وامان ازملك بر خواسته رعیت از وضع و شریف دست بر آسمان گردیدند این امورات همواره معروض رای اقدس شده صفحه خاطر را الم مقاطر از ناخن فریاد داد خواهان می خراشید بنابر مضمون و ما كنا معذبين حتى نبعث رسولاً هر چند به ارسال رسل و تبلیغ مواعظ و نصایح و پرامنیه نموده فائده بران مرتب نشد و هر قدر که میانجیان دانا و ایلچیان سخن رسا مرسول داشت راه صداقت و برادری و بیت جهتی ارشاد فرمود سر بجای نکشید و اتفاقا نائره طغیان او بر اشتعال شده خشك وتر را می سوخت و کار بجای رسانید که فرز لدار جمندش سردار محمد اسمعیل خان از اوضاع و اطوار او به جان آمده رو به کابل نهاده استعاد عتبه بوسی دریافت و علاوه بران با امرای حضور ورؤسای کابل خفیه نویسی پیش گرفته برخی را برخی تحریص نموده و بعضی را بطرف خود می کشید چنانچه سردار لال الدین خان و سردار محمد زمانخان معادت ملازمت گذاشته بدو پیوست و برین هم اکتفا نه نموده پنجهزار نفر را بضمیمه هشت عرابه توپ به سر کردگی سردار جلال الدین خان برقلات مقرر نمود در آنجا را او هلا زمان سردار محمد اعظم خان چون دانست که پای ثبات من بعد نمی تواند فشرد از آنجا گریخته واپس به وزیری رفت و دران کوهستان به هزار فلاکت ایام عمر می گذراند و سردار محمد اسلم خان چون دانست که روز بهی نه خواهد دید از وی جدا شده در پشاور رفت. امنای دولت انگلیسه بنهایت عزت داری پیش آمدند سید حسام الدین چون کار خصم را به انجام رسانید در قریه دره کی در آمده و از آب تیغ ا لئیمان ظلمه را شربت مرگ چشانید بقیه السیف را امان و تسلی داده به خوست مراجعت فرمود و سردار محمد اعظم خان چون کار درین طرف نساخت و ماده فساد قندهار را درشوران دید خواست که در آنطرف (٧٩)