Page image — the source of record
Machine transcription
بقیه حاشیه
مذاق مطالعه کتب آنچنان شایع گردید که اعیان دولت و ارکان سلطنت آنرا نیز از لوازم جاه وحشمت پنداشته کاشانه هارا به کتبخانه ها اراستند در ایام خلافت متوکل بالله عباسی کتابخانه فتح ابین خاقان را که (اهتمام آن بعلی ابن یحیی مسیح تعلق میداشت) بیمثل تصور میکردند دار الکتب اندلس تقریبا چهار لك جلد کتاب در خود میداشت خلیفه حاکم اموي المتوفی سنه ٣٢٦ هـ همه خراج ملك اندلس ومغرب وافریقه را بر گرد آوری کتب صرف کرده بود کتابخانه نوح ابن منصور والی بخارا نیز در دنیا نظیری نداشت شیخ ابو علی سینا همه سرمایه علمی را از ان کتابخانه اندوخته بود عضدالدوله دیلمی نیز در شیراز دارالکتبی بزرگ پیش خود میداشت که غالبا کل - تصنیفات قدیمه اهل اسلام را حاوی بود و سیف الدوله در برابر آن فراخور مذاق خود يك ذخیره کتب نادره ادبیه را جمع کرده بود اما سرتاج اینهمه کتابخانه خلفای فاطمیه مصر بود ماوراي انھا ابونصر سهل ابن مرزبان امیر نیشاپور وصاحب ابن عباد بانی مدرسه صاحبیه و محمد ابن حسین بغدادی نیز کتابخانه ها میداشتند که از عجائب روزگار شمرده میشدند در شهر قرطبه خانه هر فاضلی کتابخانه جدا گانه بود اهل فارس نیز ازین مذاق خالی نبودند چنانچه در حوالی اصفهان بمقام کهندژ يك کتابخانه بزرگ موجود بود در سنه ٣٨٢ هـ شاپور ابن اردشیر در بغداد يك دار العلم بنا کرده کتابها را در ان وقف گردانید بعد از ان خلیفه حاکم بامر الله فاطمی نیز د رسنه ٣٩٥ هـ يك کتابخانه بزرگ تعمیر کرده وقف ساخت از ان پس از بنای مدرسه نظامیه در هر مسجدی کتابخانه جداگانه قایم گردید الحمد لله که این زمانه نیز از کتابخانه های اسلامی خالی نیست در اسلامبول ومصر ومکه معظمه ودكن و لكهنو وعظیم آباد پتنه و ریاست رامپور کتابخانه های خوبی یافته میشوند .
(۱۱) بیت حمراء يا الحمراء این عمارت در شهر غرناطه (گرندا) که پیشتر دارالخلافه عرب در ملك اندلس (اسپانیه) بود بنا کرده خلیفه دوم از خلفای بنی امیه در عهد خلیفه سیزدهم اهل اسپانیه انرا از تصرف اهل اسلام بدر بردند .
۱۲) قبه الخضرا در بغداد دار الامارت بوده است که خلفای بنی عباس در وسط آن سریر خلافت زده بودند و هر روز روی ان از برای فصل خصومات بارعام میدادند گویند ارتفاعش از ۸۰ ذراع متجاوز بود .
۱۳) نام مدرسه بود بناکرده نورالدین شاه ارسلان در شهر موصل.
١٤) نام مدرسه بود بناکرده نظام الملك طوسی در اصفهان شیخ سعدی هم دران درس میگرفت .
١٥) در القاهره يك مدرسه بزرگ بوده است بنا کرده صاحب ابن عباد .
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.