Page 315

- ۳۱۰ - ۱۷ میل بدین : اگر ملاحظه صحیح کرده باشید البته دریافته اید که غایه حس و حرکت نفس اجتماعی و هدف میل عالی راجع بيك چیز است : توجه بعلویت : خاصتا در میل بحق در میل بحسن و در میل بخیر مطالعه كردید . مثلا در جستجوی حقیقت نظر میل بادراك عقل اکمل است. کذا در محبت بحسن . چونکه لمحه تناسر وخوبی که در مناظر بدیع قد ریت دیده میشود وقلب باکمال تهیج مفتون ان است منتهی بحسن اکمل واعلی میباشد . اینچنین ارشادات قلب وجدان که غایه ان عبارت از کرامت بوده مربوط بيك اراده سرمدی وقدسی است . اگر صریحتر گفته شود منبع اینهمه قلقلقر علویات - اوتعالی سبحانه بوده طریقه وصول ان همین دین وهمین قوانین موضوعه الهی است . مادام که حقیقت حسن وخیر محبوب جبلی وهدف مقتضیات انسانی است البته اشتیاق بمبداء وتسلی بمنبع ان قوی تر و صمیمی تر باید بود . اينك مبداء حسن جمال مرجع فضیلت وکمال را با تمام عشق وتقاضا وبا معنى صحیح محبت باید خواست . علاوه برین او نیز میخواهد دوست میدارد یعنی بكرامت بشری اراده ازلی او تعلق گرفته با وجود غفلت ها كسوه كرامت را بدوش افتخار بشر گذارده و با انکه از هیچ وجه بحیات انسان محتاج نیست خلق نمود ، بکرامت گرید ، با همه نعم ومزیتها سر افراز ساخته است . بسا میشود که سلسله کامیابی بسكته انجامیده قواي بشری بعجز میکشد . در حال با يك تفت لبوكام وبك شهيق عميق وبايك خشوع متولى عقل و وجدان بخور تدبیر او می برد . مثلا در مرضيكه عارض شود و در تهلکه که متوجه نفس گردد بظل حمایت او پناه میگزیند و از اعتسافيكه رودهد باو استغاثه مینماید ... بالجمله در هر سختی ونابودی از و استعداد کرد سنت ار فلاح میشود . پس چرا همیشه خواهان عبادت و اطاعت او نباشد و هرگونه لذات ومنافع روحی و عضوی را بقربان امر ورضای او اماده ندارد . چونکه غیر از حال و کمال او عطوف و کفیل دیگری نیست . کذا از مفکوره عالی این تصور محال است که بیرون از شفقت و مرحمت او در حیات وعافیت ارامگاهی موجود خواهد شد . این است نمونه از حقیقت میل بدین . اری محبت علامت میخواهد . علامت این محبت ـ عبادتی طلب میکند که مملو از تعظیم باشد و خشوع عميق . ( باقی دارد ) ( کابل - مطبعه سرکاری )