Page 307

( صفحه ٣ ) ( جریده هفته گی حبیب الاسلام ـ سال اول ـ شماره ٢٣ ) ( نمره مسلسل ٢٣ ) از سرحد طولانی هند بجانب ایران و هرات میرود تشکیل داده و دروازه جبال شمالی را که راه های عبور و مرور قافله های که بطرف هرات و ترکستان میروند از بین آن تمدید یافته است اداره میکند . احمد شاه ابدالی که اولین پادشاه درانی بوده شهر جدید قندهار را تعمیر و اساس حکومت افغانستان را در سنه ١٧٤٩ میلادی گذاشته است چنانچه مقبره او هنوز از یادگارهای محمه قندهار شمرده میشود . فتح این شهر که پایتخت قدیم مملکت و حصن حصین خاندان درانی بوده و از طرف قوای عسکری امیر جدید مفتوح شده است حتمی است که در قوت و اقتدار امیر موصوف میافزاید بعضی اشخاصیکه حکومت موجوده را مورد تنقید قرار داده و از مخالفت ملت نسبت به اوی گفتگو میکنند در صورتیکه امیر موصوف طوریکه بر کابل و هرات و مزارشریف تسلط کامله پیدا کرده است چون به حکمرانی قندهار هم همچنان موفق است باید اشخاص مذکور بر عقیده و افکار خودشان نظریاتی افگنده و آنرا اصلاح کنند . زیرا این شخص دلیر ماجراجو که در عرصه کمتر از ششماه شهرهای مهم افغانستان را تسخیر و تحت تسلط خویش آورده است بطور یقین باید گفت که قابلیت و استعداد مقام ـ ریاست را دارا بوده ويك مهارت و شطارت فوق العاده در فن حرب دارد . فتح و کامیابی غیر متوقع او در قندهار نه تنها در اختیار و اقتدار او افزوده است بلکه میتوان گفت ..... که يك ولایت با ثروت را تحت تصرف خود آورده و یکی از چهار دروازه های مهم را برای جریان تجارت بین مملکت خودش و هندو باز نموده است ..... قندهار علاوه بر تجارتی که با خارج دارد دارای دیگر منابع ثروت نیز میباشد باغها و ـ بستانهای قندهار مشهور و وادی هائیکه در نواحی شهر واقع اند خیلی شاداب و اصول ـ آبیاری آنجا قابل تحسین است اراضی خشکا به قندهار بذریعه کاریزها که یکی از اصول ـ قدیمه آب رسانی ایران است سیراب میگردند ذرایع و منابع قندهار را که برای رفع هرگونه احتیاجات زندگانی مکفی میباشد از این قیاس کرده میتوانیم که در ظرف دو سالیکه عساکر برطانوی متصرف شهر مذکور بودند جز از مصالح حربیه و چیزی که در قندهار پیدا نمیشد بدیگر هیچ چیزی احتیاج نداشتند با وجود یکه شهر مذکور در آنموقع تحت فشار عساکر ایوب خان و ـ جنرال انگلیسی (لورد رابورت) فاتح قندهار واقع بود ... وقتیکه پادشاه امان الله با برادر اندرش دست از امارت کشیدند ماما زاده انجا علی احمد خان که یکی از اعضای خانواده شاهی بارکزائی است بجانب قندهار شتافت و امارت را بنام خویش اعلان کرد .