Page 18

علم نباتات این صورت کار مذکور را عمل و جزو نبات را آله گویند و اگر عملیرا که آن انجام می دهد نظر انداز کرده بحیث طرز پیدایش و شکل ظاهری ملاحظه کنیم ـ حصهٔ مذکور را جز نبات یا عضو آن خوانند آلات نبات بدو نوع اند اوّل آنهائیکه برای تغذیه و تنمیهٔ آن مشغول کار اند مانند ریشه و ساقه که یکی از ان مواد غذائی زمینی احراز می نماید و دیگری آنرا به نقاط مختلفه منقسم می کند ـ دویمی آنهائیکه برای تکمیل عمل تجدید مخصوص اند مانند گل و میوه ـ پس آلات اوّل الذکر را آلات تغذیه و آخرالذکر آلات ریعان گویند ـ هرچند همه نباتات مشهوره آلات یا اعضا را تقریباً یکسان دارند لاکن به خصائل و اشکال اختلافات دارند بعضی از آنها این چنین اند که قدشان بلند عرصهٔ حیات طویل ـ ساقه عموماً واحد اکثر جنگل ها را بهمان سائبان پوشانیده اند ـ و موسوم اند بدرخت شکل ۳ دیگران چنان اند که قدشان خورد ـ طوالت حیات قلیل شاخ ها عموماً از سطح زمین منشعب نمبر ۳ و منتشری شوند و نموی زیر