Page 147

علم نباتات ۱۳۸ در دورهٔ غیر زوجی به عموم نظر می آیند اما در دورهٔ زوجی که کوتاه دوام بوده صاحب اجزای کوچک است و محدود است فقط بزمانهٔ عمل ربیعان آنرا فقط شخصے که از علم نباتات واقفیت دارد شناخته مے تواند - نبات غیر زوجی گلدار که آنرا بالعموم نبات گویند تخمه ها را تشکیل می دهد که یک قسم آن غبار منی نباتی است و قسم دیگر کیسهٔ جنینی غبار منی نباتی باهم متصل در قوطی ها تشکیل می شوند که تکمه گویند و کیسهٔ جنینی که دران سلول ماده است در یک قوطی دیگر آنرا تخمچه گویند قرار گرفته - دورهٔ زوجی عرضی است که ذره منی نباتی کیسهٔ جنینی را بارور نموده نطفه را تشکیل می دهد نطفه جسم کامل بوده به غلافهای چست و محکم ملفوف که موسوم است به تخم - اگر شرائط لازمه موافق بودند می روید دازان نبات غیر زوجی - گیاه - نیم درخت یا درخت حاصل می شود - تنبیه :- فائده تغیر دوره تا حال فهمیده نشده - ۲- ذنب الفرس ها - این نباتات مثل سرخس به زمانه های قدیم خوب سر سبز بوده جنگلهای بزرگ را ترتیب داده بودند - بعضی اقسام آن گیاهی به سواحل بحرها یا کناره های دریا ها می رویند و بعضی دیگر در آب و هوای خشک ریگستانها نیز دیده می شوند - آنهائیکه در مناطق متعدله اند به بلندی چندین فت می رسند اما در حاره بدیگر نباتات