Page 320

٣١٥ واقع نمیشد. ماتفت شیرازی چه خوب گفته -- یکی از کفر میلافد دگر طامات میبافد بیابین داوری ما را پیش داور اندازیم جبر یعنی مثل سنگ وغیره مجبور بودن انسان. مسئله جبر خیلی دقیق است اگرچه بظاهر این مسئله غلط معلوم میشود لیکن بدون تسلیم نمودن آن هیچ چاره هم هست فرقه قدریه (که جبر را رد میکنند تا معتزله و دعوت مؤلف بفلسفه لا عملی خیام و گمان کردن او که باین فلسفه اتحاد اسلام پیدا میشود یک مضمون خالص مخادعانه است که در میدان عمل هیچوقت نمی ارزد. دنیا که مسلمانان یک جزو قیمتدار آن میباشند بر اختلاف و تصادم آفریده شده است چرا که مقصد پیدایش دنیا جدا کردن نیک را از بد است که فی الحال سخت مخلوط میباشند اجزاء نان در گندم همراه اجزاء کثیف گذشته مگر صورت کشیدنش صرف همین است که اول گندم را در آسیا میدره کنند باز در غربال بکشند معلوم است که حصه در کار مستغرق ساختن اجزاء متحده گندم است. همین طور مثلاً اجزای سیب از زمین مخلوط اند یک آدمیکه آرزوی سیب خوردن را دارد مجبور است که اول زمین را با لات سخت نرم کند باز سیب را در آن بنشاند و مدام نگرانی آب وغیره کند نهال سیب اجزای سیب را از زمین کشیده جوشیده اخر در صورت سیب آنرا در اورده تقدیم میکند درین موقع هم فعل انسان که نرم کردن از زمین وغیره است و هم فعل نهال سیب که جوشیدن اجزای سیب است متفرق ساختن یعنی در اجزای زمین اختلاف پیدا کرد نست غرض تمیز شدن نیک از بدکه مقصد آفرینش دنیا است بدون از اختلاف پیدا نمیشود لہذا آرزوی اتحاد عمومی خلاف فطرت است و بلی! اگر کسی از حق و باطل قطع نظر نموده بخواہد کہ مسلمانان بحیثیت یک قوم متحد باشند نه پیروش عمل نمودن بر فلسفه لا عملی نیست بلکه لازمست اولیای امور مسلمانان عالم اسلامرا بروی خطرات معظمه خارجی که معنی اسلام اند ( و بیرت یوروپ بلشویزم روسیه و امپریالیزم جاپان وغیره ) توجه داده در فکر مدافعه و محافظه وجود خود آنقدر غرق بسازد که سوای مدافعه مذکوره اہمیت هر خطره در نظرش محو و نابود بگردد. در نتیجه زور مسلمانان دنیا ( رافضی خارجی، سنی شیعه وغیره ) متحد میگردند انشا الله تعالی فقط (منصور مترجم ) .