Page 92

۸۱ و حضرت عمر از دعوی منکر بود ابی موافق حکم شرع میخواست او را قسم دهد زید رتبه خلافت را لحاظ نموده از ابی درخواست کرد که امیرالمومنین را از قسم معاف دار، حضرت عمر از ینطرفداری بسیار رنجیده. زید را مخاطب کرده گفت تا وقتیکه پیش تو یک آدم عام و عمر هر دو برابر نباشد قابل منصب قضائی شوی . اصولی که در خصوص قضاة و امور متعلق بقضا اختیار کرد منتج آن شد که از عهد خلافت تا دوره بنی امیه عموما قضاة از الزام ظلم و بی انصافی بری ماندند - علامه ابوهلال عسکری در کتاب الاوائل که نخستین قاضی که در اسلام خلاف انصاف عمل کرده بلال ابن ابی برد بوده که یکی از قضاة عهد بنی امیه است . تعداد قضاة بلحاظ آبادی کافی بود چرا که هیچ ضلع از قاضی خالی | تعداد قضاة کافی بود نبود. و چون اهل ذمه اجازه داشتند که دعاوی خود را بطور خود فیصله کنند ازینجهته در عدالتهای اسلامی مقدمات آنها کمتر می آمد و در هر ضلع بودن یک قاضی بہرحال کافی بود . از اختراعات محیر العقول فاروق اعظم در صیغه قضا