Page 82

۷۱ دور نمیدست تاجر بهرجا که میخواست مال ببرد دوباره محصول از کس نمیگرفت و این قاعده نیز بود که مالی که قیمتش از دو صد روپیه کمتر بود هیچ محصول نداشت، و حضرت عمر رض بعمال تاکید کرده بود که از اجناس ظاهر عشر بگیرند اسباب مردم را تلاشی نکنند درجهء تفصیل این کامل می آید ادارهٔ عدالت این شعبه در اسلام از برکت حضرت عمر رض بوجود آمده، دیباچهٔ اول ترقی و تمدن اینست که ادارهٔ عدالت، از دیگر اداره های انتظام جدا شود در تمام دنیا هر جا که سلسلهٔ سلطنت و حکومت قائم شده بعد از مدتها این دو شعبه را از هم تفریق کرده اند اما حضرت عمر رض بعد چند روز از خلافت این شعبه را جدا کرد در عهد صدیق اکبر خود خلیفهٔ وقت و افسران ملکی کار قضا را نیز میکردند حضرت عمر رض نیز در ابتدای خلافت این رواج را قائم ماند و ضرور هم بود تا وقتیکه نظم و نسق حکومت کامل نشود اجرای هر شعبه محتاج برعب و داب میباشد ازینجهته پس فصل قضایا را شخصی اجرا میتواند که اختیار دار باشد از ینجهته