Page 72

۶۱ که حضرت عمر رض بقرار مصر درینجا نیز همان قانون قدیم را جاری ماند، در زمانه حضرت عمر رض خراجی که از شام وصول میشد یک کرور و چهل لک دینار بود یعنی ۵ کرور و ۸۰ لک روپیه تشخیص خراج دیگر ممالک مفتوحه یعنی فارس و کرمان و آرمینیه وغیره را بسیار کم معلوم کرده توانستم مورخین در حالات فتح این ممالک اینقدر نوشته اند که بر نفری آنجا جزیه و بر زمین های شان خراج مقرر شد بعضاً مبلغی را که بران معاهده شده نوشته اند، مگر در خصوص خراج وغیره چیزی نگفته اند، و چون از همچه تفصیلات جزئی نتائج بزرگی حاصل نمیشود ما نیز توجهی بآن نکردیم. البته محققی ملتفت خواهد شد که ایجاد و اصلاحی که فاروق اعظم در امر خراج نموده چیست و کدامست ما هم میخواهیم که توجه خاصی باین امر نمائیم تغییر و تبدیل بزرگی که فاروق اعظم درین امر نموده و بسبب آن بهبودی و خورسندی حال رعایا دفعةً بانتها درجه ترقی رسیده این است که از قوانین قدیمه اراضی و املاک هر چه بطور ظلم و استبداد بود همه را شکست و نابود ساخت. رومیان وقتیکه بر شام و مصر اصلاحات حضرت عمر رض در قانون مالیه