Page 358

۳۴۷ وَمُشَاوَرَتِهِ كُهُولاً كَانُوا اَوْ شُبَّانًا اگر جوان علما بود بدین تمیز پیر جوان بود سخن به علم فضل بود آنچه از حصهٔ بزرگ فقه را منقح کرده و مشهور بفقهٔ عمرتی شده از برکت همین مجالس علمی بوجود آمد و ارکان بزرگ این مجلس ابی ابن کعب، وزید ابن ثابت، و عبد الله ابن مسعود، و عبد الله ابن عباس، و عبد الرحمن ابن عوف، وحر ابن قیس بودند، حضرت عمرؓ این حضرات را از جهته فضیلت علمی نهایت بچشم عزت میدید، عادتش بود وقتیکه در مجلس می نشست مردم را بلحاظ مراتب اجازت بار میداد، اول قدمای صحابه می آمدند، بعد اشخاصی که در رتبه با ایشان قریب بودند و علیٰ هذالقیاس، ولی گاهی این ترتیب می شکست مگر خاص از سبب اشخاصی که در فضیلت علم ممتاز می بودند چنانچه عبد الله ابن عباس را با قدمای صحابه شامل نمود اما حکم کرد که در سوال و جواب بآن بزرگواران همسری نکنند، یعنی اگر چیزی گفتنی داشته باشد از همه بعد بگوید، اکثرینچنین میشد که اشخاص کم عمر از رای دادن در خصوص مسائل خموش می ماندند، حضرت عمرؓ آنها را دلداری داده میفرمود که علم بزیادتی و کمی عمر عمده ماند