Page 228

۲۱۷ که با رعایای مصر و شام توجه خاصی مبذول داشت مقوقس که از باشندهای مصر و از طرف روم براهالی نائب الحکومه بود از آغاز با او روشی اختیار نمود که مقوقس مفت غلام اسلام گردید و ازین سبب تمام رعایای مصری از دل و جان حلقه بگوش فرمان شدند تنها برین سخنان هم اکتفا نکرد بلکه در تمام مقامات جنگی خاندان عرب را انداخته آباد کرد یا چھاونیهای فوجی قائم وبرپا نمود و ازینجهة تا بصدها میل اثر اسلام رسید و هیچ کس جرأت بغاوت نکرد کوفه و بصره را که مرکز قوه اسلام گردید محض بهمین غرض آباد نمود و بر تمام سواحل شام و مصر چھاونیها فوجی برای همین ضرورت بنا کرد . خاص در عرب به پولتیک و تدابیر مختلف کار میگرفت یهود ونصارا از جزیرة العرب بالکل کشید افسران بزرگ ملکی را همیشه تبدیل میداد بجز عمرو عاص هیچ حاکمی مقرر نشده که بصوبجات مختلف بدل نگردیده باشد از افسران ملکی در دماغ هر که زور بیشتر مییافت او را علٰحده می نمود و کسانیکه بسیار صاحب اثر بودند آنها را از دارالخلافه بیرون نمی فرستاد چنانچه یکبار اینچنین اشخاص اجازه خواستند که جہاد روند فرمود که ”