Page 118

۱۰۷ این شهر یک حیثیت خاص دارد یعنی بذریعة این شهر بچهار راه های شرق و مغرب میرسد شائیدهمین مناسبت نامش موصل شده، یاقوت حموی می نویسد مشهور است که در دنیا سه شهر کلان است، نیشاپور که دروازه مشرق است، و دمشق که دروازة مغرب میباشد، و موصل که گذرگاه مشرق و مغرب است یعنی بهر طرف خواهد برود باید از موصل بگذرد. این شهر نیز رفته رفته بسیار ترقی کرد عظمت و سعت آن را ازمعجم البلدان و جغرافیة بشاری و غیره بتفصیل پیدا کرده میتوانید . جیزه شهر کوچکی است جانب غربی رود نیل که مقابل فسطاط واقع است عمر و عاص بعد از فتح اسکندریه وقتیکه بفسطاط آمد بسبب اینکه رومی از آنطرف دریا شکر کشیده نیاید کمی فوج برین مقام معین کرد که در ان قبیله حمیرا دان و همدان بودند، بعد از آبادی فسطاط عمر و عاص آنهارا واپس خواست، اما منظرة در یا بسیار پسندشان آمده نخواستند از انجا حرکت کنند حجت پیش کردند که ما برهای درینجا آمده ایم و اینچنین مقصد اعلیٰ را گذاشته بهیچ جا نمیرویم، عمرو عاص این کیفیت را بآستان خلافت عرض نمود اگر چه آنحضرت از نام در یا احتیاط میکرد اما مصلحت دید اجازت