Page 69

بیان فتح جزیره (۶۰) فتوحات اسلامی علت عزل خالد را فاروق اعظم بیان میکند بعد از انکه مسلمانان رقه و نصیبین را تصرف کردند عیاض و سهیل و عبدلله بن عتبان و ولید بهمراه کشته بطرف حران رفتند اهالی بـجابـدادن جزیه صلحین را اجابت نمودند ولید بقبول مغرور بعد از ان عیاض و سهیل و عبدلله بن بنزد اهالی با فرد درآمدند مردم آنجا نیز بدادن جزیه آماده شدند مجاهدین آنچـه که قهر ا از اهل جزیره گرفته بودند بعقد ذمه شان اجرا نمودند ملک جزیره از تمام شهرها آسان تر فتح گردید سهیل و عبدلله بکوفه مرجعت کردند چون حضرت عمر رضی الله عنه از جابیه بمدینه شریفه عودت کرد خالد را همرای خود بردند لہذا ابوعبیده مکتوب بحضرت فاروق فرستاد که عیاض بن غنم را بمن ضمیمه فرمائید حبیب بن مسلمه را به امور محاربات اهل عجم که در جزیره بودند عامل و ولید بن عقبه را امور عرب آنجا مقرر گردانید اما ولید از قبول جزیه بنی تغلب ابا ورزیده گفت که از شما بجز اسلام آوردن چیزی نمیخواهم حضرت عمر رضی الله عنه نیز مکتوبی فرستاده بود که از جزیره غیر از اسلام آوردن چیزی قبول نشود و عرب جزیره (یا بنی تغلب) را بگذارید که نه ولید را نصرتی دهند و نه احدی از دخول دین اسلام منع نمایند چون در قبیله بنی تغلب امتناع و سرکشی بود لہذا ولید ایشانرا قصد نموده بود حضرت عمر رضی الله عنه خوف نمودند که مبادا همرای شان قهراً اعمال ورزد بناءً بران او را معزول - فرات بن حیان و هند بن عمر حلیبی ابراً بها مقرر فرمود روایت صحیح که اکثر مورخین بر انند فتح جزیره از جمله فتوح شام شمرده میشود و در سال هجرت وقوع یافته و بعضی گفته اند که از جمله فتوح عراق و در سنه ۱۹ از ہجرت وقوع یافته سابقاً مذکور شد که حضرت عمر رضی الله عنه خالد را از جابیه همرآ خود آورده و از امارت لشکر ها اور ا معزول نمودند زیرا که در اموال از و تبذیر و اسراف مشاهد نموده بودند از آنجمله یکمرتبه باشعث ابن قیس ده هزار بخشیده بـسی دیگر عطایا مبذول میداشت خالد چون بمدینه شریفه رسید در مجمع عام بحضرت عمر رضی الله عنه گفت شما در حقم رفتار نیک نه نمودید عمر رضی الله عنه گفتند این اموال بسیار تو از کجاست خالد جوابداد که حصه من از غنایم است آنچـه که از شصت هزار اضافه شد از شما باشد بعد از ان حضرت عمر رضی الله عنه اموالش را قیمت نمودند بالغ بر هشتاد ہزار گردید بیست ہزار آنرا بتویل بیت المال نموده فرمودند ای خالد بخدا وند قسم که تو در نزدم بزرگ و دوست میاشیقی و بجمیع بلاد مکتوب فرستاده اعلام فرمودند که من خالد را از غضب و خشم و یا نعوذ بالله از ظهور خیانتی از امارت عزل نه نمودم بلکه مردمان در تعظیم نموده مفتونش گردید بودند خوف نمودم که توکل و اعتماد خود را به او نمایند لہذا خواستم که مردم بدانند که صانع