Page 337

فتوحات اسلامی ( ۳۲۸ ) سفر اد به دو صد و دو سال بود این تاریخ ابتدا انتظام ملک استقلال شان بود اما پیش از ان برای شان ملوک بود مگر امر شان منتظم و استقلال نداشتند بلکه گاهی مستقل و گاهی تحت غیر خود بودند واگر ابتدا اصلی شان اعتبار کرده شود پیش از میلاد عیسی علیه السلام به پنج قرن بودند تحت اطاعت پادشاه یونان بعد از رفتن ملک یونان زیر طاعت و قهر رومیان زنده گانی میکردند ملک مستقل مع ان ما نهار برایشان گان نبود دیانت شان عبادت بتها بود که بصورت کواکب ساخته شده بود بعضی از دیانت شان قبل از دخول درون نصرانیت تغییر نموداند که عبادت شان مانند عبادت ہنودیت پرستی بود بعد از ان در سنه چهار صد و نود شش داخل نصرانیت شدند اول کسی که در نصرانیت داخل شد ملک کلویس بود بعضی از ایشان بهیچ دینی متدین نشدند بلکه منکر بعثت انبیاء علیهم السلام و منکر صانع بودند حال خود را می پوشیدند بیشتر شان ادعا مذهب کاتولیکی مینمودند بسیاری از ایشان بمذهب پروتستانی بودند از پادشاهان مشهور فرانسیس کار لوئیس کبیر سیمی به شار لمان در ترقی علوم عقلیه و فنون ادبیه و صناعیه که دولت بشان اتساع بیاید و آوازه آن شایع و ذکر آن در عالم منتشر شود سعی بود چهل و پنجسال در پادشاهی مکث نمود معاصر هارون الرشید بود بین او و هارون مکاتبات جاری بود هارون الرشید یکبار شطرنج قیمتی و ساعتی فلکی از مخترعات بلاد مشرق بوی هدیه فرستاد و ہم انواع کثیره از تحفه های زراعتی که در بلاد افرنکیه پیدا نمی شد فرستاد کلید های کنیسه که در بیت المقدس بودیم نزدش تقدیم کرد محال که از طرف هارون الرشید در بیت المقدس بود امر داد که زوار اینگسله بلاد فرنسیسه به زیارت می آید همراه شبکه بهترین معامله رفتار کنند شار لمان مذکور در سنه هشتصد و چهارده عیسوی مطابق سنه یکصد نود و نه هجری بعد از فوت هارون الرشید فوت کرد اما عدد سكان زمین شان و شماره رعایا و عساکر و غیره از اموال و سلاح شان را حاجت ذکر کردن نیست و هم انچه بین ایشان و باقی دول افرنح از محاربات و تغلب بعضی بر بعض واقع شد. حاجت بیان نیست جنگ بین فریای و انگلیز مقدار یکصد شانزده سال دوام کرد که گاهی غلبه از فرنسیسی و گاهی از انگلیز بود چنانچه ابتدا آن محاربه از سنه هزار و سهصد و سی و هفت مسیحیه مطابق سنه یکصد و سی و هشت هجری و اخر مصالحه محار به سنه هزار چهار صد و پنجاه و سه مطابق سنه هشتصد و پنجاه و نهت این حکایت در تاریخ شان بطریق بسط می باشد که آن را حرب صد ساله میگویند استیلاء فرانس بر جزایر افریقیه سنه هزار دو صد و نود