Page 171

بیان فتح افریقیہ (۱۴۲) فتوحات اسلامی چون خبر وارشد عبداللہ بود در ان اسلام را در خیمه گذاشته اسپانشان زین کرده استیار بود باقی لشکر با رومیان بمقابله پرداخته سختے نمودند چون زنان ظاهر وارد شد باهل روم برعادت خود قصد باز گشتن نمودند این پیرو اگذار شده برقتال شان کوشش نمود تا اینکه خوبے زده شدند بعد از ان با مسلمانان مرحمت نمود فریقین سلاح خود را انداخته مانده و وله افتادند در ینوقت عبداللہ بن ابیرکسانی را که در خیمه گذاشته بود گرفته قصد رومیان نمود بالید انها بی خبر بودند و حمله نمودند مانند یکمرتبه تکبیر گفتند رومیان بر پوشیدن اسلحه خود قدرت نیافته مسلمانان زدند ایشانرا و جرجیر کشته شد قاتل آن عبداللہ بن زبیر بود و مقتله بزرگی از آنها بر پا گردید و دختر ملک که اسیر بود با صد هزار دینار بوی داده شد ـ بعد از ان عبدالله بن ابی سرح فرود امد و شهر را محاصره نمودند تا اینکه فتح گردید و در ان شهر اموالی دیدند که مانند آن در دیگر شهرها دیده نشده بود غنیمت را قسمت نموده سهم فارس سه هزار و حصه پیاده دو هزار دینار گردید ـ چون عبداللہ شهر سبیطله را فتح کرد لشکر ہائے خود را در بلاد غنا برائے پراگنده نمود به قفصه رسیده اسیر و غنیمت نمودند وحصنی ایجصن الاجم فرستاده در حالیکه اهل شهرها در آنجا جمع شده بودند آنرا محاصره نموده بامان فتح نمودند اهل افریقیہ ہمرآ عبداللہ بن ابی سرح در بدل دو ملیون و پچصد دینار مصالحه نمودند عبداللہ بشارت فتح را نزد حضرت عثمان رضی اللہ عنہ فرستاد و جانب مصر مراجعت نمود مدت اقامتش در افریقیہ یکسال و سه ماه بود از مسلمین عمر سه نفر دیگر تلف نشد که یکی از جمله ابوذیب الہذلی شاعر بود که در آنجا دفن گردید ذکر انتقاض عهد افریقیہ و فتح ان ثانیا ہر قل پادشاه قسطنطنیه با پادشاهان نصرانی مانند ملک مصر ـ افریقیہ اندلس خراج میدادند چون ملک افریقیہ بتصرف مسلمانان آمد بعد از مدتی سر ہنگی را بطرف افریقیہ فرستاده امر نمود مانند آنچه که مسلمانان گرفته هم از ایشان بگیرد سرهنگ در قرطاجنہ فرود آمده نصاری که در افریقیہ بود جمع نموده ایشانرا از هر ملک خبر داد آنها قبول نموده گفتند ما ادا میکنیم انچه را که از ما گرفته شد بلکه مناسب این بود که با ما مسامحت میکرد ایچیزی را که بوی رسیده که مسلمانان از ما گرفتند بعد از قتل جرجیر مرد دیگری از رومیان با فریقیه قایم شده بود سرهنگ را طرد نموده رومیان بزور با فریقيه غلبه کردند آنمرد بشام در حینکه حضرت علی کرم اللہ وجہہ بشهادت رسیده بود و امر بمعاویه قرار گرفته بود نزد معاویہ آمده خواہش نمود حاشیه قفصه شہر یکیت با سابریقه حصن الاجم قلعہ ایست بشام در نواحی قرطاجنه شهر یست در نواحی افریقه