Page 149

فتوحات اسلامی ( ۱۴۰ ) بیان فتح ہمدان بن اقرع ثقفی با بطرف ولایت مهرجان قذف فرستاد او شہر صمرہ را بصلح فتح کرد. بیان فتح ہمدان و ماهین و غیره مشرکان چون از نهاوند شکست خوردند و باہل ہمدان شیده نعیم بن مقرن و قعقاع بن عمر درم ایشان را محاصره نمود خسروشنوم از مشاهده آن حال امان خواسته جزیه را قبول کرده از جانب اهالی همدان و دشتبی ضامن گردید که مسلمانان به بطرف نروند و خود خسر سنوم شخصا جزیه را ادا نماید مسلمانان رضی شده او و متابعینش را امان دادند بنا بران گریخته گان هم نزد او جمع گردیدند در نیوقت خبر استیلای مسلمانان بر همدان به اهالی ماهیین رسید آنها نیز بخسر سنوم اقتدا کرده جہت استیمان مکتوبی به حذیفہ رضہ نوشتند مطلوبشان اجابت شده متفقا جزیہ را قبول کردند. بیان فتح اصفهان امیر المومنین عمر رضی عنه عبد الله بن عبد الله بن عتبان اکه مرد شجاع و از اشراف صحابه و صاحب رسوخ انصار بود جانب اصفهان فرستاد ابو موسیٰ را نیز بکمکٹر تعین نمود. سرکرده لشکر اصفہان سپیذان و بر مقدمه جیش شہریار بن جاذویہ مقرر بود شهریار که شخصی سنی بود با جمعیت کلانی در رستاق اصفہان ہمرا مسلماناں ملاقی شد بعد از جنگ شدیدی شہریار مبارز خواسته عبدالله بن ورقاء ریاحی بمدان در آمده او را گشت اہالی اصفہان بر اثر قتل شہر یار شکست خوردند و آن قریہ بشیخ مسمی شد زیرا که در آنموضع شیخ شان یعنی شہریار بقتل رسید و تاکنون بآن اسم یاد میشود لا جرم بدارن آن قریه بسلمانان مصالحہ نمود و این اول ده است از دستا که بتصرف مسلمانان آمد بعد ازان عبد الله جانب شهر جی که اصفهان است رخت و پادشاه اصفهان فاذ وسفان بود عبد الله دور آمده شہر را محاصره کرد پس مقاتلہ فاذ وسفان بر صفیان بدینصورت مصالحہ نمود ہر شخصیکہ مال خود را ادای جزیہ نماید اختیار داشته باشد و کسانیکه بین نامشان جبر اگرفته شد نیز داخل صلح باشند و کسیکه سر باز زند بر و وزمنیش تعلقی سلمان باشد مردم از جی برآمده بکرمان رفتند و بجز از سی نفر باقی اہل همه گرویدند در ینوقت مکتوب امیر المومنین رسید کہ عبد الله را بمعاونت سہیل بن عدی شعر بود نا کہ در جنگ کرمان او را یاری نماید لہذا سائب بن اقرع را در اصفهان خلیفہ ساختہ خود بکرمان فرود آمده بسہیل ملحق شد تازه مائیکہ کرمان را فتح نمودند کہ شرح آن در ضمن فتوحات مینہ پیتے بیار میشود ۱ مهرجان قذف نمرہ گا قریست مدینہ بود دوست فریسخ مهر هم از تلہ الاداب دشتبی موازی بیر دعوه است بین ری ر مهراں همدان شهر بزرگ و مشهور بیست کہ صدر درق بلالین بنا کر له مرقہ روز شهر د بابا ہے د خرقان روز جنوب جران و دنیزگان دالکادر و از مغرب بکر دستان پیوسته ماهین شهر با بان اصفهان شہر مشہور دلانیست در کناز زاینده رود که در زمان سلاطین صفویه پایئخت ایران بود جی اصفهان است