Page 134

غزوه فارس از بحرین ( ۱۲۵ ) فتوحات اسلامی مسلمانان اراده گرفتن بصره را کرده راه بوجانبان نیافتند عریادی از مردم فارس راه را بر ایشان گرفته مانع عبور مسلمانان شدند چون عمر از عزایم لشکر بجانب فارس مطلع گردید بعتبه بن غزوان خبر فرستاد که میدانم حوادث زیادی بر مسلمانان آنجا رخ میدهد پس بزودی پیش ازینکه هلاک گردند با لشکر بزرگ عزیمت تا عقبه دوازده هزار نفر جنگی را زیر امارت ابوسبر بن ابی رهم که یکی از پسران عامر بن لوی است فرستاد ابو سبره بهمراه مسلمانان بکنار دریا رفته تا با خلید ملاقی گردیدند درین عرصه هیچ با اهل فارس متعرض نشدند زیرا در حینیکه اهل هجر راه مسلمین ا گرفته بودند اهل فارس از هر طرف بسوی شان جمع گردیده بود اهل فارس و ابوسبره بعد از موضعی طاؤوس با هم ملاقی شدند بر مسلمانان کمک رسیده محاکمه نمودند حق تعالی مسلمانان را فتح و کفار را شکست داد درین وقت غنایم کثیری بتصرف مسلمانان آنچه که بخواهند آمد درین غزوه بهترین جوانان شهرها داخل محاربه شده از سبب اموال غنیمت مستر تمامینموند بالاخره مسلمانان مظفر و مصئون به بصره مراجعت نمودند. بیان خفی فتح اهواز و مناذر و نهر تیری اهواز و مناذر، و نهر تیری در سال هفدهم فتح گردیده موجبش این بود که چون هرمزان روز قادسیه که یکی از خانه کاهشتکانه فارس است شکست خورد قصد خوزستان نموده آنجا را مالک گردید و همره اشخاصیکه با او اراده مخالفت داشتند مقاتله نموده غارت کردن دستمیسان و قیسان را از مناذر و نهر تیری میشه خود ساخت درینحال عتبه بن غزوان از سعد مدد خواسته لشکرهای زیادی بمعاونتش رسید فریقین بین نهر تیری و دلب با یکدیگر ملاقی شده عتبه بعضی از لشکرها را بجانب مناذر و نهر تیری متوجه ساخت و در حین محاربه خبر فتح آند و موضع بهرمزان رسید قلبا و همراها نقش شکسته هزیمت یافتند مسلمانان عده زیادی از ایشان را بقتل رسانده غنایم کثیری بدست آوردند و تا کنار دجیل کفار را تعقیب کرده آخر عهدا گرفتند در مقابل سوق الاهواز لشکرگاه ساختند هرمزان از جسر سوق الاهواز گذشته مقیم شد با بین اسلام و کفار دجیل حایل گردیده هرمزان دانست که تاب مقاومت مسلمانان ندار د بنابراین خواستار صلح گردید در غیاب از عقبه او طلب امر نمودند گفت صلح نمایند بشرط انکه بدون مناذر و نهر تیری بر تمامی اهواز متصرف باشیم و هر قدر حصیریکه از سوق اهواز بته ره مسلمانان است رد نمی شود. لهذا بین مسلمانان و هرمزان در موضوع حدود زمین مناقشه پیدا شده محاربه نمودند و هر مرزان که با تامل کرد طاوس موضعیست بنواحی ارجان دستیسان شهریست از نواحی خوزستان نهر تیری نهریست خوزستان که بخارا میرسد دلب شهریست نزدیک دارای بنگلادش فرموده