Page 579

صفحه ۶ شماره ۲۰ مجلد پنجم دور میزد و یک امریکائی ارتعاش تحولی میله را تحت قوهٔ برق مقناطیسی دریافت نموده بود . پروفسرالمان ریس هم دنباله این فکر را گرفت . شارل بورسئل فرانسوی تلیگرافچی حربی افریقا هم در سنه ۱۸۵۴ هم يك قسمت آنرا اساس نهاده بود تا اینکه گراهامبل در ۱۸۷۵ آنرا کاملاً ایجاد و در ۱۸۷۶ در بازار صنعتی برآمد و برای ادیسن درین موضوع چیزی نماند که ایجاد کند . ادیسن برای تکمیل دستگاه تلیگرافی که در آن واحد بتواند چندین خبر را توسط يك سیم انتقال دهد و در فرانسه آنرا ملتی پلکس میگویند و اصلاً آنرا یکنفر نجار تصویر کرده بود در ۱۸۷۴ همان آله گراهام را که عبارت از آله ارتعاش بود و مقابل آن حرف میزدند ایجاد کرد چنانچه خود ادیسن دو سال بعد ملتفت شد که سیستم گراهام هم بر طبق خیال او بوده است . درین فرصت ادیسن خواست انتقام خود را از جمله کشفیات راسنهاهی بگیرد و در صدد افتاد تا میکروفن تاوه ذوغالی را ایجاد کند چنانچه نسبت به اصول بل سیستم ادیسن تا فاصله دورتری کار میداد و بمحاوره صنعتی گویا شعاع عمل سیستم اخیرالذکر طویل تر بود . شرکت وسترن ایونین اله انتقاله کلام (میکروفن) را بقیمت ۱۰۰۰۰۰ از ادیسن خرید . بعد ادیسن آله دریافت و میکروفن (بلندگو) را که هنوز حروف را نمیتواست تلفظ کند اختراع کرد . این (موتوگراف) عبق ماشین خود گوی که اشدا آواز گوش خراشی تولید نمود که تا فاصله ۲۰۰ میتر شنیده میشد آل عجیبی بنظر هاتلق شده بود . اگر چه بگوش ادیسن اعتبار نبود و ممکن اواز تا فاصله دورتری میرفت چرا وقتیکه لابراتوار خود را در قطار آهن پورت هورن و در وا بر قرار کرده بود رئیس قطار در اثر احتراقی که در لابر اتوار و کسب وجود کرده بود چنان گوش او را کشیده بود که از يك گوش کاملاً کربود . بالاخره ادیسن معتقد است که اله در یافت تیلفون را اختراع نموده است و جی کولد نگران شرکت وسترن انرا ۱۰۰۰۰۰۰ دالار خرید . ازین موقع ببعد بازار طالع ادیسن انقدر رونق گرفته بود که هر ایجاد او را فوراً بقیمت معین خریدار میشدند چنانچه اگر اینجا مثلی ذکر کنیم از اصل بحث کنار نخواهیم بود : ژنرال گرود يك شرکت به اسم اکتشافات تیلفونی در انگلستان بنا کرده و مطلع شد که ادسن اله ساخته است فوراً تلیگرافی باین مضمون به ادیسن فرستاد : آیا موتوگراف خود را به ۳۰۰۰۰ میفروشید ؟ ادیسن بگمان اینکه رقم فوق دولار خواهد بود گفت « بلی » اما در حقیقت مطلب ژنرال ۳۰۰۰۰ پوند استر لنگ بود و تا ادیسن چك ها را دریافت نکرده بود از اصل قضیه مطلع نبود . در ۱۸۷۷ ادیسن فونوگراف را در مانلو پارك اختراع نمود . ثبت علامه های تلیگرافی را بالای ديسك و حركت انرا ساقاً ادیسن برای آله تکرار تلگراف تصور کرده بود از این جا استنباط کرد که ديسك ميكروفن هم میتواند علامه های کلمات منتقله را حك كند . اما عوض اینکه مخترع بزرگ ديسك را استعمال کند بخیال افتاد تا اصول سيلتري وضع کند تا فكرش بدان قرار گرفت که بدور استوانه متحرك ورقی از روی نصب کنند تا سوزن نقاشه آله ثبت بر آن چرخیده علامه ها حك نمايد . چنانچه بهمین اساس دستگاهی بر پانموده دسته انرا با دست حرکت میداد ورفیقش نزان کرومك این فقره را میخواند «ماري يك گوسفند كوچك دارد» سایر رفقا دور ادیسن جمع و بچشم حیرت باونگاه میکردند . اگرچه اهالی از حد زیاد شیفته این آله شدند اما ادیسن خواست کار بهتر تر وذي منفعت تري را عجالتاً سردست بگیرد چنانچه بعدها در ۱۸۸۷ براي تكميل وایجاد و مواد ثبت مناسب تري اقدامك نمود وفي الوقت این فکر دامن گیر خیالش شد که از «مواد محقر تولید نور وروشني نمايد» . قبل از ادیسن «چراغ هاي» عددي مختلف النوع ایجاد کرده بودند اما مشار اليه بخیال افتاد تا يك سلسله و جریان نور بظهور آرد . يك چراغ برقی را میشود بهتر ذریعه تغذیه رساند اما يك عده چراغ