Page 501

بسم الله الرحمن الرحيم اصول اساسي دولت عليه افغا نستان اصول كلیه اصل :- ۱ : - دین افغا نستان دين مقدس اسلام و مذهب رسمي وعمومي آن مذهب حنیف حنفی ( رح ) است ، پاد شاه افغانستان باید دارای این مذهب باشد ، دیگر ادیان اهل هنود ويهودي که در افغا نستان هستند بشر طیکه اسایش و آداب عمومیه را اخلال نکنند ، نیز به تحت تأمین گرفته مي شوند ۲ : ـ دولت عليه افغا نستان اداره امور داخله وخارجه خود را باستقلال تامه حایز بوده همه محلات و قطعات مملکت بریم امر و اراده سنيه ملوکانه بصورت يك وجود واحد تشكيل مي یابد و به هیچ حیثیت ( بقيه در صفحه ۳ ) مساوات و حریت و عدالت اقوام مسکونه افغانسان را داراست خوش آمدید بگوئیم. خیلی محل تأسف خواهد بود اگر هموطنان عزیز ما باغتام موقع وعبرت از گذشته ها این دارالشورای محتشم ملی و قوانین موضوعه آن را با سر شار ترین علاقه وعشقی استقبال نکرده و در صورت وظیفه داری با کمال صداقت و صمیمیت مجری این حقوق حقه واقع نگردند . اجرای قانون و عدالت در اثر عرض يك عده از اهالی يك حكومتي ، حاكم یا مامور عالیه را جلب و تحت محاکمه میگرفت، پس از مدتی که حاکم یا مامور بری الذمه مي شدند و مردم جوا بداده میشد معلوم میگردید او طرفین رشوه گرفته شده و عدالت خوب مراعات گردیده ! غرض ، این شخص پرستی ها و خود سری ها خود غرضی ها بحدی بین ما قوت گرفته و عصیان طغیان نمود که نزديك بود بدست و پای خود شئونات ملی و مملکتی را پامال وحشت کرده از اسارلای رمحترزان آینده خود و اولاد وطن را فدای شهوت رانی یکعده محدودی کرده محل ظهور عظمت های تاریخی را میدان تاخت و تاز دزدان قرار بدهیم . بسیار باید ممنون و متشکر از اعلیحضرت نادر شاه غازی باشیم که بفدا کاری خود و برادران جوانش شرفو نسان يا دينه افغانسان را تجدید کرده و حقوق از دست رفته ما را مسترد گردانید . وقتی است که با نهایت مسرت و ابتهاج این روشنی معدوم کننده ظلمت این مقیاس مفرارت خوب و بد ملت این میزان مکافات و مجازات فضایل و رذالت این ممیز وحشت و مدلیت با الاخره این سر پنجه قوی را که برای صیانت حقوق اجتماعی ما از دار الشورای محترم ملی شيد الله اركانه بیرون آمده و میزان با سارت و خواری باقی میمانند این حق مشروع بشريت را بعضی از اقوام و قبایل جهان در اثر شور فکری ، نهضت های عقلانی و روحانی و یا مجاهدات و سربازی حرارت های ملی بدست آورده اند . برخی طبقات هم از التفات و فداکاری های زمامداران بافتوت و حمیت شان نصیب شده اند . ما ملت افغانسان اگر چه در اغلب آوان این گونه عتياجات مدنی را از خود ظاهر ساخته و برای استحصال این حقوق حقه خود ها همیشه تمایل داشتیم ولی چون جنبه عرفانی ما ضعیف بوده و نور علم و معرفت بد بختانه در سر زمین متواری ما دیر تر تابید طوریکه لازم بود قوانین و نظامات مملکتی و شعایر ملی را بحدت وشدت استقبال نکرده و یا خلاص و ارادتی قدر شناسی نه نمودیم . از ین رو گفته میتوانم اکثراً همراهی های مدنیت کارانه از جانب زمامداران بوده جرگه ها داشتیم مجلس ها بپا کردیم شورا ها بنا نمودیم ولی گفته نمیتوانیم چرا اساساً بسعادت نایل شده نتوانستیم اگر در قوانین یا طرز مجالس ما کمتر نقصان بود بیشتر ضرر و زبان ازان مجربان قانون ببدیم که از بین خود ها مكلف يك نوع وظیفه شده و قانون را برای اغراض نفسی و منافع شخصی خودش بسوء استعمال کردند . مثلا يك مجلس مشوره ایالتی مقام