Page 386

کردند برای شان واضح شد که زمینی بین پشته (رأس شمرا) و ساحل بحر واقع است در عصور گذشته مقبره بزرگی بوده و در جوار آن شهر بزرگی نیز بوده است که بسیاری از ابنیهٔ بزرگ و مجلل آن در زروهٔ همین پشته بنا یافته بود بناءً علیه هیئت کارهای خود را به دو حصه تقسیم کردند: اول آن تنقیب و کاوش ابنیهٔ که بالای پشته بوده است و ثانی کاوش قبوریکه در نشیبی واقع در جوار و مینا بیضاء است. تقلید غیر دقیق پس از بحث و تنقیب معلوم شد که جزء شمالی مقبرهٔ که مجاور ساحل است تماماً خالی از قبور و آثار مرده ها میباشد، اما پراست از آثار و ادوات و ظروف که از سفال ساخته شده و بعضی ها تا هنوزه هم خالی از هر عیب باقی مانده است. بین این ادوات یک عده ظروف های مصری یا شبه مصری میان آنها یافت شد. وقتی که یکی از قبرها را شگافتند تمثال یک پرنده از برونز یافت شد که در سر آن تاج مصر علیا و سفلا را قرار داده و در پهلوی آن پرنده دیگر خورد تر از او مرصع به طلا بود که بین پایهای آن تمثال آلهٔ کوچکی از طلا بوده و چشم هایش مرصع که تمام اینها تقلید از صناعت مصر بوده ولی غیر دقیق و مخلوط به بسیاری از آثار اجنبی همچنانیکه عادت فنیقیها در هر چیزی بود و سعی نداشتند که چیزی را از روی دقت تقلید و نقل نمایند. * * * هیئت مذکور در نزدیک این آثار دو تمثال دیگر از دیگر آلهه ها یافتند که معلوم شده اصلاً آسیائی بوده است، یک تمثال دیگری هم از پرنز که ارتفاعش ۷ انگشت بوده و دست راستش بالا و دست چپش بطرف مقابل دراز شده بود یافت شد، بر سر این مجسمه تاج بزرگ موشی به طلا و رویش مرصع به طلا بود در سینه و بازوها و زانوهایش سپری از نقره قرار داده و در دست راستش نیز چوبی از طلا بود، در یکی از انگشتهایش انگشتر طلا و در گردنش گردن بندی مرصع و مجسمه از آلههٔ کوچک عاری الجسم بود آویخته بودند. در هر دو دستش نیز صوکانی بشکل صدر و در سرش نیز چادری شبیه چادری که بر سر هاتور (مادر یکی از آلهه های مصری) میباشد بود. هیئت مزبور همرای این آثار یک عده زیادی از ظروف سفالین که بعضی آنها قبرصی و بعضی «میسینی» و بعضی ساخت خود ایشان بود نیز یافتند، و حاجت بگفتن نیست که تنوع این آثار دلیل بر این میباشد که مدنیتی که درینجا قایم بود مخلوط از ملل و اجناس مختاق مثل اکثر پایتخت های بزرگ این عصر بوده است و البته جای تعجبی نیست زیرا شهر در بندرگاه بزرگی بنا یافته بود که مسافرت اشخاص از بلاد مختلفه و تمام ممالکیکه در اطراف او و سواحل بحر سفید متوسط واقعند در آنجا بسهولت انجام میگرفت و دراین شهر مدنیت بابل وحتیه وفینیقیه و مصريه وقبرصیه‌ و یونانیه و غیره ها باهم مخلوط شد و همچنان در آن ادیان و السنه و عادات مختلفه با هم تصادم نموده بود، وشاید در آن اوقات نفوذ بیشتر مدنیت قبرصی داشت زیرا قبرص در آنوقت نسبت به این بلاد خیلی مترقی و مدنی بود. قسمت جنوبی نشیبی که بین «رأس شمرا» و ساحل بحر واقع بود بانمام معنی یک مقبره صحیحی بود، زیرا از سنه ۱۹۲۸ تا امروز یک عده قبور دران کشف شده است، که تمام به طراز واحد ساخته شده و باستثنای یک قبر که منهدم شده بود تماماً سالم بودند. یکی از آن قبرها معلوم می شد که نوساز باشد زیرا سقف ودیوار ها و نقوش آن که خیلی قشنگ ساخته شده بود هنوز از بین نرفته و معلوم می شد که دزدان درین قبر راه یافته و هر چه که یافته بغارت برده اند.