Page 140

شماره ( ٨ ) مجله ( ۹ ) اشتراك سالانه ۱۲ افغانی محصول پوسته ۲ « خارجه ۲۰ شلنک آئینه تاسیس ۱۳۰۶ اداره : کابل جاده ارگ مؤسس و نگارنده مسئول محی الدین ۳ شنبه ٢٥ جوزا ۱۳۱۰ ۲۸ محرم ١٣٥٠ مسئولیت در کار ( ۲ ) سلسله مسئولیت در نظام چنبر رق دنیا مضمر است ، و بدون آن انسانیت مکمل صورت گرفته نه می تواند . و این حقیقت را این مسئله اثبات می نماید که با سیر تکامل ملل و جوامع ، و با ترقی انسان و انسانیت مسئولیت نیز ترقی میکند و پیش میرود و تکامل می نماید ، و در اثر آن لازم میشود هنوز هم اقدامات جدیدی نموده برود و هر اقدام يك بار بزرگ مسئولیت دیگر را بر دوش او می نهد و به همین سلسله در هر جا مسئولیت به قید و ترقی انسانیت ترقی کرده می رود . و یا پیش رفت انسانیت یکنوع تعادل دارد ، گاه در اثر ترقی آن ترقی می کند ، و گاه با ترقی خود ایشان را تحريك و تشجيع نموده پیش می برد . خلاصه مسئولیت بزرگ ترین قوه ئیست برای آنکه چرخ های خرابه انسانیت را به دوران آورده در راه تقدم و تعالی سوقش دهد . و اینکه ما عقب مانده ایم و سرعت لازمه را در پیش بردن امور خود و در پیش رفت خود نداریم ، محض از همین جهت است که مسئولیت و جواب دهی خود را در مقابل وطن و جامعه خود نشناخته ایم . مسئولیت در دنیا بصور مختلفه وجود دارد گاهی خود او افعال و حرکات خود در نزد حکومت و هیئت اداری مملکت خود مسئول و جوابده واقع میگردد . در صورتی که مسئولیت خود را بجا نیاورده باشد مورد عتاب و محاکمه با زجر و تعذیب جسمانی واقع میگردد . و یا مو جوبیت خود را باخته شتقی میشود و از صحنه هستی رخت بر می بندد گاه ( در ممالك متمدن ) در نزد افراد جامعه مسئول واقع گردیده مورد نفرین عوام میگردد گاهی مك لاومصير دستمالمال و بساطش از ادای يك وظيفه بر او وارد می آید ؛ و از آن رهگذر مشقات زیادی میکشد . مگر فراموش نباید نمود که هر کدام این مسئولیت و مجازات را نه می توان ضمان قاری نمود که بهر صوری از صور درست باشد ، و در نتیجه کار بد واقع گردد چه بسیار دیده شده است که در ممالك اروپا اشخاص در نزديك حكومت تحت مجازات و مسئولیت آمده اند . مگر مسئولیت شان طوری نبوده است که از ان در نزد وجدان خود مطعون واقع گردند ، یعنی آن اقدام ( عتباراً ) بدیشان در نتیجه يك فكر مسلسل و اساسی بوده است ، چنانچه زمانه در تاریخ مبعد آنرا تقدير نموده . مگر بزرگ ترین مسئولیت که همواره حق ورای حق میباشد و هیچ گناه به غلط نه می رود . مسئولیتی است که انسان در نزد وجدان خود داشته باشد و این مسئولیتی است که انسان باید همواره از ان اجتناب کند و نگذارد که بدان مبتلا گردد . چه بسیار به ملاحظه پیوسته است که مسئولیت وجدانی اشخاص را به انتحار وقتل نفس وادار نموده است بدنو اله سابقه عقل او را مختل نموده است بهر حال می توان به شوتی بیان نموده که این مسئولیت بزرگ ترین مسئولیت است و عذاب وجدانی که شخص بدان دچار میگردد ، سخت ترین عقوبات است . باری در آخر این همه گفتگو باید از خود سوال کنیم که چرا هیچ وقت هیچگونه مسئولیت را نشناخته ایم و چرا در اعمال و اقدامات خود مانند يك شخص مسئول مبادرت نه می ورزیم ؟ ( م.د )