Page 66

جلد اول شماره (۱۱۳) جریدۀ حقیقت کابل ۱۹ ثور یوم سه شنبه ذاتا این مجلس بزرگ از هر حیثیت واز ہر جہت از ان چنان یادگارہاے تاریخی و شاہکار ہاے ترقی و تعالی افغانستاہست که تواریخ افغانی آنرا بخط نور بخش جلی در قلب صفیحہ شیر جا میدہد اما چیزیکه شان این جرگه را برمزیت انداخته و دلہا را در سحت درآورده ست آزادی افکار و خیالات مشترکین کرام آنست که بنحوی نطق شوکت پیرای اعلیحضرت انزادی بخش که در صفحه (۲۳۹ - ۲۴۰ رویداد لویه جرگه ) مندرج است عموم مشترکین آن درین عرصه بمبدئیت روز مالاک آزادی تامه افکار و خیالات خویش بوده چیزیکه در دل داشتند و آن تمنیات را که از سالہا پی دراز در قلب خود میپرو را نیدند و کلامی با خوانه حضور پادشا ہان بلکه بالمقابل ادنی ترین ملازمین حکومت کا بیگا بزرگ و خطای سترگ میپنداشتند بخصو شقت فطریه این پادشاه واولی الامر خویش نه بکار روئی نمودند و هر نقبای را که بدلیل داشتند آزادانہ بعرض رسانیدند و مسائلی را که حکومت پیشگاه آنها مطرح مذاکره نمود مدققانه در ان عطا افکار نمودند. بسا مسائلی را کہ ابداً حکومت خواہشمنہ مداخله در مذاکره آن نبود شرکاء محترمه از فرط همدردی و اطلاعات و اخلاص مخمر بعشق مذاکرات خود نمودند که دلیل قاطع و برہان ساطع بدست برین مدعادر میان آوردن مسئلہ سرکوبی سمت جنوبی ہست کہ آن ذوات معظمه در سرکوبی شرار بغاوت شعار سمت جنوبی داد طلبی و مسابقه با توجبرکدام گوشمالی این شقاوت پیشگان علیمده غلجده ذمه وار و متعهد گردیدند در موقعیکه مسئله بغاوت و شقاوت این طایفه بدبخت بنظر اعلیحضرت دار باسب رتق و فتق حکومت در ان فرصت چندان اهمیت نداشت که باعث صرف اوقات مشترکین جرگه گردد اما چون آزادی افکار یکی از شرائط اولی جرگه بود لہذا مشترکین بخلوصیت قرین نسبت محبت و دوستی که بصاحب دولت و ہمہ بہ مملکت خود داشتند این مسئلہ را خود سرانہ مورد بحث تمحیص ساختند ملاحظه شود سطر ۳۱ صوف و سط صف ۳۳ ۲ صفی ۴۰ ۴۱ رویداد لویه جرگه در میخونان سائره داخلیه و خارجیه هر یک ازین ذوات جز باندازه که شاید و بدرجه که باید تشبثات مدقانه و تقومات موشگافانه خود را جلوہ گیر عرصه شهود کیا اند که کتاب لویه جرگه رویداد آنرا با شریحات عرض انظار اُلو الابصار مینما ید اما از نقطه ی تذکار بحث ہاے خارجہ تا تر طوالت و صخا کتاب و هم چون در بحث ہای خارجیه بجز ارکان خارجه عامه ملت و مأمورین دولت دخلی کافی و گرفتاری وافی ندارند یا اینکه زیاده تر موجب بحث و تمحص جرگه گردیده بود از اندراج ان در این کتاب صرف نظر گفته شده است. بلی افکار و آزادی عموم مشترکین جرگه مورد تحسین بوده است اما آن فکر سلیم کہ باعث این و افکار عموم را در جریان می آورد تنها رای صوا پیرای اعلیحضرت ہمایونی بود که مانند یک پد رفیق و معلم شفیق اولاد ہای معنوی خود را بشان سعادت از افکار سراپا ہدایت خود را ہنمائی میا این مجلس بزرگ قلب متجاوز از دو ہزار شخصه بصورت تشکیل را بچوت یک بارگاه ملکی پیدا گرفت بود که متاسفانه در اخیر کتا بلطمه های اسامی شان پوره داخل نشده و تا این جا کی اسماء آن ذوات را اداره ما بدست آورده توانست ضمیمه و محنی کتاب گردید. این کتاب فوائد انتساب با مزا آمیزه و معنوی بصرف مساعی سردار عالیہ خارشی رئیس عمومی شورای دولت متخلی بزیو طبع در آمه