Page 78

افغانستان چهارم شعبه ۷۵ کم دارد . زراعت :- اراضی مزورعہ کم ولی بسیار زر خیز است و برائے کشت گندم ۔ جو و جوار وغیره مفید است . طریق کاشت :- اراضی مزروعہ چون سائر اراضی این ملک در قطعات خورد تقسیم شده ۔ کشت بر پیمانہ حقیر جاری است ۔ و بیشتر وسیع می باشد نه که عمیق - طرق کشت بطرز قدیم جاری کہ آن را غیر سائنٹیفک گفته می توانیم۔ البتہ کاشتکاران خیلی ذہین ۔ محنتی ۔ جفاکش ثابت شده اند ۔ ولی علمیت آن در خصوص کشت منحصر بر تجربہ خاندانی و یا تجربه شخصی خود اوست ۔ اکثر شان از علوم جدید و طرق کشت کاری جدید بے بهره اند۔ درین امر ہیچ شک نیست که زارعین کوشش بلیغ می نمایند ۔ که از اراضی خود حتی الوسع پیدا وار بیشتر حاصل نمایند اما چونکه بیشتر شان استطاعت خرید آلات جدیدہ و گاؤ ہاء قوی وعمدہ و تخم یعنی بذر اعلیٰ را دارا نیستند۔ و نیز از ایجادات و طریق اصول جدیدہ لا علم هستند۔ ازین رو از فوائد کلی و لازمی اراضی و زراعت کاری محروم مانده اند . که ضرورت سرمایه ۔ و بہم رسانیدن اطلاعات در خصوص معلومات و ایجادات جدید برائے شان از بس ضروری شمرده شده ۔ و ازین این را نباید شمرد که طرز کشت شان مفید و کارآمد