Page 20

(۱۷) در امور مربوط بمعارف معلوم است که اساس وریشۀ جمیع ترقیات وابسته بمعارف است چونکه امروز اجرا وادارهٔ همه امور جزئیه وکلیه مربوط به علم کسی شده است ـ لذا باید که همهٔ مامورین به زیورعلم کسی امروزه طوری که باید آراسته شوند ـ ازطرف دیگر اصلاحات وترقیات در يك مملکت وقتی پیش میرود که اهالی آن بمنافع آن دانسته با دولت در قبول و پیش برد آن همراهی کنند ؛ واین آرزو از يك مملکت توقع نمیرود تا که همه افراد آن لااقل دارای تحصیل ابتدائی نباشند ، نظر باین همه اهتمام وتوجهی که به توسعه وترقی معارف شده و می شود نسبت به اعتناء به شعبه های دیگر نهایت زیاد است وازهمین جهت بودجهٔ معارف ما سال بسال زیاد شده رفته وامروز در بودجه ها بعد از حربیه درجهٔ دوم دارد ؛ وبه نسبت عایدات مملکتی از بودجهٔ بسیاری از ممالک همجوار ؛ بودجهٔ معارف ما بیشتر است . ترقیات یومیهٔ معارف امری است عیان که مانند يك نهر جاری است وعموم می بینند مع ذالك ترقیات این چهار سال اخیر آن بطور يك احصائیه اختصاراً توضیح داده می شود : ۱ ـ مکاتب ابتدائی جدید که درین چهار سال تاسیس شده ومی‌شود ( ۳۲۲ ) مکتب است باین حساب در تمام علاقه داریها و حکومتی های افغانستان يك يك مكتب تاسیس میگردد . ۲ ـ از مکاتب عالی از سنه ۱۳۰۳ الی حال ( ۲۲ ) مکتب به تفصیل ذیل تاسیس شده ومنظور گردیده اند مكتب اعداديه امانی ، مكتب امانی ، رشدیه غازی ، رشدیه استقلال ، تلغراف ، رسامی، نجاری ، معماری ، السنه ، زراعت ، دارالعلوم عربیه ، رشدیه مستورات ، رشدیه سمت مشرقی ، مكتب زراعت