Page 939

صفحه ۱۰ سال چهارم شماره ٦ (وقت قربانی و ایثار) همعصر معزز اخبار وکیل امرتسر بمناسبت قربانی عید سعید چنین مینویسد : ۳ روز بعد از امروز عید اضحی است و وقت قربانی قریب است بنظیر آن قربانی و ایثار عظیم الشانی که حضرت ابراهیم خلیل الله در پیشروی دنیا پیش کرده بود اسلام از هر فرزند خود همان توقع را دارد ، ولی بعضی چنان مسلمانهای هستند که جزبات نمود و نمایش را گذاشته به پیروی سنت ابراهیمی اقتدا ورزیده بحسبات خود و درست آرام میکنند خدا بگوشت و خون و استخوان حیوانات محتاج نیست و از تجویز بی نیاز است او تعالی اینهمه کارها را برای بهبودی و بهتری خودما مقرر کرده که در دین و دنیا فلاح یابیم . مگر حیف که ما اونها بوقوفیت از علت غائی آن کوشش نمیکنیم . برای فرزندان اسلام و پیروان قرآن تنها قربانی مادی ضرور نیست . بلکه برای بهتری معاش و معاد دنیا و عقبی برای شان ایثار و قربانی بسیار مهم لازمست ، و روح مقدس پیغمبر اسلام ء صلى الله علیه واله وسلم ، درین امتحان شما را می بیند . ✠ داك وكيل انگليزی ✠ همعصر سراج الاخبار چهام ۱۹ اکتوبر . انتظام گود تخت ما برای وکیل انگریزی مقیم کابل بسیار درست است ، دانه آنها از پشاور بسته شده میرود و باران افغانی امیر صاحب هیچ واسطه بستن و و از کردن آن نیست کات ها ولفافه های شان مانند هندوستان برابر میرود یعنی همان محصول دا کی که در هندوستان از ان گرفته میشود در داخل افغانستان نیز به آن کفایت میشود و محصول افغانی از ان گرفته نمیشود تکت رویه را چسبانده برای وکیل انگریزی مقیم کابل بفرستید و صرف نام دا کخانه بشاور را بران تحریر دارید در روز دهم منتظم برای آنها خط خواهد رسید ولی اگر بر لفافه اسم دال خانه افغانی پشاور نوشته شود محصول آن جار چند میشود . لهذا خطی که برای و گیلی انگریزی کابل فرستاده میشود تنها لفظ دا کخانه کابل نوشتن لازمست . این لفافه را مأمور دان خانه انگریزی علیحده بسته همراه داد افغانستان خود خواهد فرستاد و مأمورين ذاك خانه افغانی آن خریطه ها را بلا جست ویال به کابل میفرستند . ما حق هیچگونه انتظامات را ندارد . این انتظامی را که همفلم محترم ما از ان بحث میراند ، محض يك معاملۀ تراكت پرورانه خاطر نوارائه خواهد بود که از طرف دولت مستقله خداداد افغانستان درباره وکیل دولت بهیه بریتانیا ابراز فرموده شده است . درینهم هیچ گفتگویی نیست که خریطه های دان و کیل انگریزی بدون تفتیش و بالیدن همچنان سربسته بکابل بیاید . ذاتاً هیچ یکی از داکخانه های دنیا - بغیر از بعضی اوقات مستثنا حق باز کردن و بالیدن اوراق ومکاتیب کسی را ندارد ، اما مسئله که ما آنرا جالب انظار دقت اولیای امور دولت متبوعه خود میبینداریم این است که چون مکتوبهای هندستان بدویه تکن محصولی آنجا بکابل بیاید آیا مکتوبهای کابل بيك عباسی تکت محصولی اینجا چرا بهندستان نرود ؟ آیا نکتهای دالت دولت خداداد افغانستان از نکتهای دان دیگران چه کبودی دارد ؟ حقیقاً احلة شايان نمود وتدقيق است . زیرا داك يك چيزيست كه غير از مسایل سیاسیه مدارکلی امور تجارت بران موقوف میباشد . حالا آنکه اگر يك تاجر کابلی برای يك نگاشته خود که در بمبئی حاضر دارد اگر بخواهد يك مكتوبی بنویسد داکخانه کابل آن مکتوب را تنها تا به پشاور ذمه بردار رسانیدن میشود . دا کخانه دولت خداداد که در پشاور است مجبور است که آنرا به داکخانه انگلیزی بشاور تسلیم کند دا کخانه انکاری بدون نکت انگلیزی آنرا قبول نمیکند . آیا قیمت آن نکت دوینه کی انکاری را تاجر کابلی بچه ذریعه به بشاور خواهد فرستاد ؟ واگر قیمت تکت انگلیزی را داکخانه اسلامیه پشاور از مرسل استاند ، بامیاد از جیب خود بیندازد که در انحال موجب ضرر دا گلخانه میگردد . یا باید مکتوب مرسل را پاره کرده بیک و افکند که این کار بعضی اوقات موجب فلاکت شدن لك تجارتخانه بزرگی را احتمال میدهد . واکر گفته شود که داکخانه اسلامية بشاور مکتوب مرسل کابل را بذريعة ببرنك بدا كخانه انگلیزی پشاور تسلیم کند ، و دا کخانه انکازی هم قبول کنند باز هم تکت محصولی افغانی از حکم جلش در خارج ساقط گفته میشود که اصل شایان دقت و تدبیر ، و سزاوار اندیشه و تعمیق همین نکته مهمه میباشد . (زمیدار وسول ایند ملتري كزت) زمیندار ۹ نومبر : از نقطۀ خیال حاکم ومحکوم ، حالت موجوده مقتضی آنست که در چنان وقتیکه زباندرازی افواه برای عوام مانند قوه کشش مقنا طیسی کار میکند در باب اشاعت خبرها خاص احتیاط را ملحوظ باید کرد . چند روز شد که مستر تانین دینی کمشنر لاهور بعضی اردو اخبار نویس ها را خواست آنها را بر احتیاط در اشاعت خبرها تنبیه کرده بود ، ما بار بار برای گورنمنت اظهار کرده ایم که مدیرهای اخبارهای اردو از فرایض خودشان بخوبی آگاهند سراج الاخبار افغانیه این فقره مافوق شایان ملاحظه و جالب نظر دقت اولیای امور دولت متبوعه مانده است . اولا این بیانات همعصر معزز خود را به تصحیح کردن مجبوریم که : گورنمنت بهیه شان در هیچ گونه اموری از امورات دولت علیۀ مقدسۀ مستقلۀ متبوعۀ