Page 850

صحيفه (۱) قیمت سالیانه در دار السلطنة كابل ۸ روپيه کابلی در اطراف داخله مملکت با جراحات डाकخانه ١٤ روپيه کابلی در خارج مملکت بالخرابات डाकخانه ١٨ روپيه انگليزی پهر پانزده روز یکبار نشر میشود قیمت یک نسخه آن در دکان یک آنه است (اوراقی که درج شود اعاده نمیشود) سال چهارم افغان ۱۳۲۹ شماره (۲) مدير و سر محرر محمود طرزی الادارة و مطبعه در ماشین‌خانهٔ دار السلطنة ( کابل ) همه امورات تحریریه به ادارهٔ جریده بنام مدیر فرستاده میشود تاریخ یکم ذیقعده سنه ۱۳۳۲ تاریخ انگریزی ۲۲ ستمبر تاریخ شمسی ۳۰ سنبله ۱۳۹۳ افغانستان ما بعد از شمارهٔ ۱ - سال - ٤ اهمیت موقعیه ، و سیاسیه آن اگرچه بعضی خام خیالان را خیال این است که بمناسبت رقابت سیاسیه که دولتین روس و انگلیس در آسیا دارند (افغانستان) بسبب حد فاصل بودن خود موقع خود را محافظه کرده توانسته است . حالاتیکه اگر عکس این قضیه ادعا کرده شود، نتیجه آن صحیحتر کیفیت میبخشد. مثلا اگر گفته شود که مدار موازنه صلح و مسالمت آسیا افغانستان است، چه گفته میتواند ! بلی افغانستان همانگو چك مادهٔ خيلى زرنك يك دولت آسیایی میباشد که در موازنهٔ دولیهٔ شرقیه اهمیت عظیمه را دارا است . تنها محافظ موقع خود را بسایهٔ رقابت سیاسیهٔ دولتین روس و انگلیس نی . بلکه دولتین مشارالیهما محافظهٔ آسایش و آرامی ماوراءالنهر و هند ستارا بسایهٔ صلحپروری افغانستان محافظه کرده توانسته اند . این ادعای ما را بعضی مردمان پر بلند پروازی و مبالغه کوبی حمل خواهند نمود . اما چون در اهمیت موقعیهٔ افغانستان نظر کرده شود هیچ شبه نیست که حقیقت در همین نقطه ظاهر خواهد نمود . افغانستان از جهت غرب با پانزده شانزده ملیون نفوس برادران ایرانی خود مربوطست ، و از جهت شرق نیز با قریب صد ملیون برادران هندستانی ، و از جهت جنوب با سه چهار ملیون نفوس برادران بلوچی، و از جهت شمال با بیست سی ملیون برادران که نشان خود التصاق دارد . پس اگر دولت علیهٔ افغانستان جهت صاحبپروری را التزام ننمود، و بحرکات فعالانهٔ اختلال اندازانه در هرگاه و بیگاه گاه به اینسو و گاه به آنسو به توزیع اسلحهٔ متنوعه، و پروپاغاندهای پرولونه و تفصیل و رقم رقم حرکات مزعجانه بثبوت و قیام میداشت چنان گمان میشود که بآسیب غوایل هایل همان مکان خود را از راحت و حضور دور میتوانست نمود . علی الخصوص در ایام فرصت ، و اوقات فترت !... با اینهم دولت افغانستان همیشه جهت صلح و مسالمت و عهد و پیمان مودت را مراعات کرده آمده است . حتی در این هنگامه های حال حاضر که هر کس بفکر ربودن کالای همی افتاد . و هر دو در انتهاز فرصتی برآمده باز هم مسلك بیطرفی را پیش رفته است . هیچ شبهه نیست که این طرز روش دولت مقدسهٔ ما را علاقه داران شرق و شمالش با آنکه تقدیر بکنند ، ابراز تشکر را نیز از لوازمات همسایه داری بشمارند . اقوام افغان که در جهت شرق و جنوب که در علاقه غیر هستند در هر وقت و هر زمان استعداد تشکیل يك حكومت ممتازهٔ جداگانه را جایز میباشند که اطراف و جوار خود را تهدید بتواند نمود . حکومت های كوچك شمالی و غرب که ما ورای دریای آمو هستند بر علی هذا القياس ، قومیت ، عصبیت ، جنسیت ، مذهب ، لسان تأثیرات عجیبی دارد . اینهمه هنگامه های رستاخیزانه که دریاهای خونرا در وقت حاضر جاری نموده آیا غیر از دعوای عصبیت اسلاوی و جرمان دگر چه چیز است ؟ افغانستانرا که یک حکومت کم زور و کم قوت نشان میدهند بنا بر بعضی اغراضی است که آنرا قصداً جزم کرده اند . حال آنکه افغانستان در حدذات خود چنان قوتهای بسیار عالی ولی بسیار حق مضمر دارد که کمتر کسی آنرا تعقب نموده باشد . مثلا بسیاری از