Page 678

صفحه ۷ سال دوم شماره ۱۸ ووطن کوشش میورزند، و ما را بر خبرها و سعادتها رهبری و تشویق میفرمایند بر ما واجب است که دعای سلامتی ذات اقدس و اشفق شانرا از درگاه الهی جل و علی نیاز کنیم، و نفسهای خود ما را اصلاح نمائیم، و رهبریها لائق و خیر پادشاه مقدس خود ما را خضر راه حقیقت خود شمرده، از احوال عالم عبرت گیریم، و بیداری وسعی و کوشش را در راه خدمت دین و دولت خود پیش نهاد خاطر نمائیم . باقی توفیق الهی را شامل حال خود و همه شما برادران اسلامی خود میخواهیم .. بعد ازین افادات حکمت آیات در مقبرهٔ مبارکه فیوضات نشان مرحوم مغفور جنت مکان اعلیحضرت ضیاء الملة والدین امیر عبدالرحمن خان علیه رحمت و غفران، بجمعیت رفتند، و يك سورهٔ شریفهٔ قرآن کریم را يك حافظ حید تلاوت و فاتحهٔ شریفه قرائت شده، و خود ذات عالی شهزاده معظم از اوصاف و محامد جدامجد مرحوم مغفور شان و خدمات عظیمه وطنیه و دینیه شان بك تقرر دلپذیری فرموده پس مقام عالی خودشان عودت و از حاضرین کرام اظهار شکر گذاری و معنویت نموده رخصت فرمودند . ( سراج الاخبار افغانیه ) بکمال خشوع و خشوع دعای سلامتی ذات اعلیحضرت بادشاه مقدس معظم خود را و همه خاندان جلیل الشان سلطنت سنیه متبوعهٔ خود را تضرع و نیاز میباید. و بذات مکارم صفات شهزاده معظم خود بکمال اندوه و حسرت به ایفای مراسم تعزیت پرداخت، سلامتی خودشان را و ایمن و عائله کریمه شان را از پایگاه الهی مسئلت مینماید. جواد خارجيه اجمال سيا يك انتقاد حكمت مفاد اعليحضرت سراج الملة والدين ، بادشاه معظم ، ( افغانستان در خصوص محاربة بالقان ) در آغاز اعلان حربی که حکومتهای متفقه بالقان با دولت علیهٔ عثمانیه نمودند و دولتهای معظمه بیطرفی جعلی خود شانرا اعلان کردند . دولت معظمهٔ انگلیز نیز بواسطةٔ سفیر شان که در پایتخت سلطنت اسلامیه ( کابل ) مقیم است از اعلان بیطرفی خود در محاربهٔ مذکوره به ذات اعلیحضرت بادشاه مقدس ما خبر دادند . ذات شوکت سمات پادشاه معظم ما این اعلان بیطرفی دولت مشار الیها را به حقوق مناسبات و معاملاتی که دولت معظمهٔ انگلیز با عالم اسلامی آسیا دارند سراسر منافی دیده و رسماً انتقاد و اعتراض فرموده به این ملال بیان فرمودند : قبل از این که دولت ایتالیا در باب طرابلس غرب با دولت علیهٔ عثمانیه اعلان حرب نمود و شما اعلان بیطرفی کردید اگرچه ما آن بیطرفی دولت دوست و متفق خود ما را منافی منافع شان دیدیم ولی گفتیم که از ایجابات سیاسی شان خواهد بود. و چون درینبار که باز اعلان بیطرفی میکنند چنان گمان میبریم که به این بیطرفی دلهای نفوس بسیاری از اسلامها را از خود بیطرف بسازند . زیرا دولت معظمه انگلیس آنقدر نفوس رعیتی که از اسلام در هندستان و افریقا دارند هیچگاه در اوروبا ندارند. بناءً علیه بنا بر دوستی که با شما داریم این بیطرفی شما را سراسر مغایر منافع شما دانسته شدیداً جرح و انتقاد مینمائیم .. حقیقاً که این انتقاد و اعتراض اعلیحضرت بادشاه مقدس معظم ما آنقدر بر حق وصواب، و بدرجهٔ قرین عقول اولی الالباب است که هیچ کس از ان انکار کرده نمیتواند . دولت بهیه انگلیس همانقدر نفوذ و تسلطی که در هندستان و سودان وغیره حاصل نموده است و هم انقدر موفقیتها و کامیابیهای که در ممالک اسلام نشین بکف آورده است چون بحقیقت نظر کرده شود اسباب یکانه آن همانا بنام دوستی و اتحاد دولت علیه عثمانیه بوده است . چون تاریخ ضبط و استیلای هندوستان شان بغور بنگریم مثالهای بسیار مجسمی در خصوص بنظر برمیخورد. حتی در بعضی موقعها در زیر بیرق ماه و ستارهٔ بنی کار روائیهای شان نیز مشاهده شده است. در مملکت عزیز خودما افغانستان نیز در زمان اعلیحضرت مرحوم امیر شیرعلی خان مرحوم بواسطهٔ دولت علیهٔ عثمانی، از راه نصایح و وسایای لازمه طمع باب مداخلات داخل شدند. در قطعهٔ اوروبا تنها (٣١٤٣٣٩) کیلومتر زمین و تقریباً چهل و دو ملیون نفوس دارند. حالا آن که در آسیا و افریقا و جزایر اوقیانوس (١٨٧٧٤١٠٠) تقریباً نوزده ملیون کیلو متر زمین، و تقریباً سیصد و چهل ملیون نفوس را مالک میباشد که اگر این نفوس عظیمهٔ مدهشه را ملل اسلام و دیگر ملل غیر صلیب پرست تشکیل میدهد. این هم معلوم است که حال امروزه مسلمانان، و بودائیان، و براهمنان و غیره بحال چند عصر پیشتر شان قیاس قبول نمیکند. چشمها، ذهنها، عقلها فکرها باز گردیده، حقوق آزادی، و استقلال در دماغها آتش فشانی ها دارد. در انوقتها بخواب شکار شده بودند. درین وقتها بیدار شده میروند و چون خود را اسیر دام می بینند بمجادلهٔ نجات خود می افتند، و اینهم نیست که جادهٔ آنرا هم نیابند البته يك روزی خواهد آمد که مانند کبوتر زیرکی که بواسطهٔ آشنائی با موش خیل کبوتر بدام افتاده را برهانی داد همچنان با زیرکی بکار برند (۱) . آسیائیان را مرده نباید پنداشت. اگرچه دولتهای عثمانی و ایران را تا یک درجه مضمحل نمودند ولی سراسر محو نشده اند. اگرچه كوچك تر شدند. ولی چون بلغارها و سانتیکروها را به بینیم (۱) تفصیل حکایت این دام و کبوتر را در آوار سونی بخوانند .