Page image — the source of record
Machine transcription
صفحه ٦ سال دوم شماره ۱۲
دولت علیه عثمانیه
هیچ دل یک مسلمانی نباشد که ازین وقوعاتیکه در ظرف این دو سه سال اخیره در ممالک دولت علیه عثمانیه رخ داده متاثر نشده باشد. و انسان متاثر نشود و خون نگرید که در تمام کره زمین ازین دولت بزرگتر، ازین دولت قدیمتر، ازین دولت باشوکت تر دگر هیچ دولتی در مسلمانها موجود نیست از تاریخ ٦٩٩ هجری که اعلیحضرت ( عثمان خان غازی ) بعد از مندرس شدن دولت ( ساجوق ) بالا استقلال دولت علیه عثمانیه را تاسیس و تشکیل داده اند تا به این وقت. که مدت ٦٣٢ سال میشود در ایما بفتح بلاد ، و مقاومت با دولتهای قوی بنیاد کوتاهی نورزیده اند . اول قهرمان دلاوری که از آسیا به اوروپا با خیلها گذر کرده ، و قطعهٔ روم ایلی را فتح کرده شهزاده ( سليمان پاشا ) است که پسر بزرگ سلطان عثمان غازی و برادر بزرگ سلطان ( اورخان غازی ) میباشد . سوم سلطان شان ( مراد خان خداوندگار ) بود که در صحرای ( قوصوه ) اردوی بسیار جسیم اهل صلیب اوروپا را که بنا بر استمداد حکومتهای ( صرب - یعنی سرویه - و بوسنیا ) جمع آوری کرده بودند. همه را محو و پریشان ساخت، و خودش نیز در اثنایی که بعد از جنگ در میان کشته ها و زخمی ها اظهار افسوس کرده میگذشت بغیر عذر و ستم ( میلوش قابیلاویج ) ناميك مجروح صربی شهید شده است ، شهر شهیر قسطنطنیه را اعلیحضرت ( سلطان محمد خان فاتح ) به سعی و همت و جد و فدا کاری و غیرت فتح کرده است که مطالعهٔ تاریخ آن انسان را حیران میسازد ، ( یاوز سلطان سليم ) همان پادشاهیست که عنوان [ خلافت ] را احراز نموده بلقب جلیل [ خادم الحرمین الشریفین ] ملقب گردیده است . در زمان سلطنت پسرشان سلطان [ سلیمان خان قانونی ] شوکت و سطوت دولت علیه عثمانیه به قطعهٔ آسیا و اوروپا
نا امید نیستیم. اینگونه کارها را بتاريخ حواله کرده واقعات سنة ۱۸۷۰ میلادی ملک فرانس و داخل شدن پروسها را به پاریس در زیر نظر آورده امسال بما مبرهن میشود که بعد از همه ان فلاکتها و مصیبتها باز هم دولت فرانس زنده است و یکی از اهمترین دولتهای دنیا شمرده میشود . اما اگر ملت عثمانیه نیز همان اقتدار مالی ، و غیرت ملی را داشته باشند که پنج ملیار (۵۰۰۰۰۰۰۰۰۰) فرنگ تضمینات حربه را در اندك مدتی ادا ، و سر از نو شرف دولت خود را با پرچم آن برپا نماید و اینهم معلوم نیست که آیا ولایتهای ( الساس ولورن ) با قلمه روم ایلی و جزایر بحر سفید برابری کرده میتواند یا خیر ؟ بهر حال ما نجز اینکه از صمیم دل و همه حسیات درباره سلامتی و کامیابی و اعلا بودن دولت علیه عثمانیه که دولت معظمهٔ اسلام و مقام خلافت است بدرگاه حضرت مستجیب الدعوات دعا کنیم دگر چه خواهیم کرد.
( از منظره های جلال آباد )
( جناب سردار محمد یوسف خان مصاحب خاص اعلیحضرت همایون در باغ شاهی قدم میزند )
ما را طرقه های شما از شان سروکاری نیست بلکه به احوال و افکار و رویه های آنها نیز چندان معلوماتی نداریم. اما چون خوب نظر میکنیم اسباب یگانه این همه فلاکتها را از نفاقها و بی اتفاقیهای فرقه ها می یابیم که گویا برای حسن ادارهٔ مشروطیت بسر همدیگر زدند : ایران بیچاره از عثمانی پیشتر به این فلاکت مبتلا گردید. پس ملاحظه شود که برای مشروطیت چقدر حاضریها و توجهات و قابلیتها بکار است .
( بیت )
به هر که طرف کله کج نهاد و تند نشست
کلاه داری و آئین سروری داند
❧
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.