Page 451

صحیفه ١٤ سال دوم شماره ۵ دارد بنوعی پای بند احکام شرعیه اند که هیچ نقطه از وظایف دینی را معوق نمیدارند ترقی خواه رعیت پرور عادل بادل معارف شناس علم دوست اند در ترویج دین مبین و تربیت ملت و رفع احتیاجات دولت ما آنی را فرو گذار ندارد میتوانم گفت در اسلامیان خصوصاً در افغانستان باین دیانت و بذل و رعیت پروری کمتر کسی قیام کرده باشند ترقیاتی که درین چند ساله سلطنت شهریار جوان بخت ما در امور دولت وتجارت و انتظام کشور وتربیت لشکر و مدارس علوم وغیره شده است ظاهر میدارد که در زمان قلیل این ملت نجیب و دولت قویم افغانستان را بمدارج بزرگ نایل خواهد شد و باعث ترقی گونه گونه اسلامیان عالم خواهد گردید اگر بخواهم جزء جزء ترقیات دولت خود را شرح دهم باعث تطویل است تنگی وقت مانع می آید خلاصه آنکه چون وطن خواهی و اخلاص و محبت شما را بهمرای پادشاه دل آگاه درین یکسال در سراج الاخبار ملاحظه کردم وجود شما و خیر خواهی شما را غنیمت دانسته همواره در حق شما دعا کردم زیرا که امروز بر ما و شما لازم است که ابناء وطن خود را ترغیب بمحبت پادشاه سعادت اکتناء ومحافظه وطن و بعلم آموختن امور دینیه کنیم که علم است که بر بریان و حتی افریقا را از شبه جهالت بروضه هدایت آوردند مبانی علم است که در کوچکترین دهکدهای یوروپ ترقیات و حشمت نصیب اجانب ساخت در شش صد قبل ازین دولت اسلام نخستین دولت متمدن روی زمین بود مسلمانان اولین ملت عالم و معلمین اورپا از اهل اسلام بودند چنانچه اسپانیه که نسبت بسایر نقاط یوروپ به نشر علم و اساس تقدم داشت بواسطهٔ حکماء و دانشمندان اسلام علم و حکمت سرایت کرده بود. تا الان نام علما و حکماء اسلام را اورپانیان باحترام تمام می بردارد اگر کسی کتاب اکتفاء القنوع را ملاحظه فرمایند خواهد دانست که چه قدر کتاب ها را اهل فرنگ از اهل اسلام ترجمه کرده است و بزبانهای مختلفهٔ یوروپ در مملکت هایشان متداول است پس چه شد که آنها بعلت علمی که از ما گرفتند از ما پیش افتادند اليوم وخداوندان حل وعقد ومديران رتق و فتق امور واجب و محتم است که درین هنگام درخت سعادت ابدی غرس باغ مراد وطن بنشانند و اساس و ترقی و پیش رفت امور این مملکت را برپایه استوار علم نهند بنویسید تا طبایع هموطنان ما راغب و مملو از محبت پادشاه عدالت قرین اعلحضرت سراج الملة والدین دام ملکه و حب وطن و ملت گردد و یکی دیگر اتحاد و مواخات کرده و دعا گوی اخلاصانه ذات مقدس شهر یاری را رطب اللسان فریضهٔ وقت خود بدانند و وجود مبارکش را در مملکت افغانستان از منتجات بشمارند جناب مدیر محترما از نیت خالصانه و نصایح بی غرضانه و وطن خواهی و غیرت اسلامی شما که در سراج الاخبار درج و نشر میکنید نهایت ممنون و مشکورم انشاءاله تعالی که نوشته های شما در هیچ خصوص بی اثر نخواهد ماند (ادع الى سبيل ربك بالحكمة والموعظة الحسنة) الايه از خداوند تعالی مسئلت مینمایم که همواره روش خیرخواهی شما و رافت و شفقت و زحمت های پادشاه ما و تعدی های اجانب درباره برادران اسلامی ما بملت غریب افغانستان ترقیم دارید که باوضاع حال واقف گردد تا دولت را پدر و آهالی را برادر و مملکت را خانهٔ خود ها بشمارند زیاده بجز دعاء ان شاء اسلام پناه چه عرض شود والسلام على من اتبع الهدى وخشى العواقب الردى فقط (المحقق لهذه السطور حقیر میر محسن قندهاری) فاجعه های پاریس [ما بعد از شماره ٤ سال دوم] فاوتيله - ساعت چند است ؟ دايه - هشت بچه صبح است . -- یعنی تا بساعت ده پس خواهد آمد. اما باز هم از شما رجا میکنم که هر چه زود تر این کار اجرا شود خوب خواهد شد. زیرا خیلی کم زمان مانده است که به ترک دغدغهٔ حیات بگویم. لهذا آرزو میکنم که تا آمدن جواب زنده باشم . -- شما مستریح باشید. تا بدرجه نیکه ممکن باشد بزودی اجرای وظیفه خواهم کرد. دیگر اینکه شما چرا اینقدر اندیشه میکنید. صحت شما ما شاء الله بسیار خوبست، پیدا مزاح نمیکنم، حقیقت را میگویم. در لبهای کشی یافته رنگ پریده قلوتيلد يك تبسم عزونانه پیدا کرده و هیچ جواب داده نتوانست . دايه - من حالا اول مكتوب را میفرستم . بعد از ان چوچه کت را بکندری شیرش مینوشانم. اما آیا شما یکبار دیگر اور ادر آغوش کردن نمیخواهید ؟ قلوتيلد - بلی بلی ... چرا نمیخواهم . مادام آلفو دخترک را به بغل گرفته بسوی والده اش خم کرد، و روی یکش را بدهن والده اش نزديك ساخت . والده ساده چوچه کک خود را از یکطرف میبوسید و از دیگر طرف میگفت : -- آه جوجه کک بیچارهٔ من ، با سینه های خود ترا پرورده نمیتوانم ، با چشمهای خود بزرگ شدن ترا نمی بینم . تو درینجا بدنیا آمدنی نبودی ، من درینجا مردنی نبودم ، اما چه چاره که تقدیر همچنین بود .... دايه زاچه را بخواب کردن سفارش کرده از اوتاق برآمد.