Page image — the source of record
Machine transcription
صفحه ١١
نمبر ٢١
مقالات علمیه
علم تاریخ
کیفیت خلقت بشر
ما بعد از نمبر ١٩
حالا قبل ازینکه به تحقیقات آغاز کنیم در اول مرتبه بر اقوال علما در باب کیفیت خلقت بشر گوش نهیم ببینیم که حکمت چه میگوید : اگرچه تطبیق کیفیت تشکل کرده ارض تا یکدرجه به اندیشه دوانی ، و تعمیق فکر محتاج است ولی در باب خلقت بنی آدم و وجود یافتن دیگر ذیحیات دلایل و براهین یقینه و بدیهیه که فنون نشان میدهد انقدر ساده و واضح است که به ادنا اندیشه و فکر کیفیت تکوین ظاهر و هویدا می سازد . مثلاً ما برای العین می بینیم که در یک سیبی که هیچ سوراخ و اشکانی نداشته باشد در درون آن یک کرمی پیدا میشود . هیچ بخیال و خاطر نباید آورد که این کرم از خارج در سیب در آمده است . زیرا هم فن نباتات و هم فن حیوانات اشکال را نشان میدهد که این کرمها از خود سیب بوجود آمده است . اما حالا این سوال در خاطر میشود که آیا این کرمها از کجا و چسان پیدا و چگونه حاصل میشوند ؟ کوتاه ترین جواب این سوال این است که میگوئیم و هم ایمان داریم که اخیر با عبارت از اثر صنع جلا لسرا به یک صانع قدیم واجب الوجود و قادر عظیم الشان نیست که به کیفیت صنع و قدرت او عقلها قاصر و ادراکها در بحر حیرت مانده قدم از تقدم برداشته نمیتواند . ولی با وجود اینهم عقل و فکر و اندیشه از فضای خود باز بنا بر جهان اثر صنع عجیب الاسرار در نمی ایستد و تا وقتیکه از نکته و تازه بیفتد در آن آثار صنع و قدرت غور و تفکر نموده و قواعد فنون علمیه ثبات را پیرو کتب مقدسه جلیله سماویه نموده تا به بسیار جا های بعیده خود را رسانیده میتواند . آری فنون حکمیه نیز بهمین جواب مجبور می شود که بوجود یک فاعل و یک هستی دهنده موجودات و حقیقت و ذات جهان پنهان آن پی برده میشود و انکار صنع آن در هر چیز را یک نهایت محیر العقولی پدیدار است .
فن میگوید که بر وجودیکه نشو و نما میکند رفته رفته بیک درجه میرسد که استعداد پیدا کردن دیگر وجود ها را حاصل میکند . مثلاً در وجود انسان مانند استپش در شک بعضی چیز هائی حاصل میشود که اینها قطعی از خارج در بدن انسان نیامده و میباشند بلکه وجود خود انسان یک نوع استعدادی حاصل میکند که اینگونه چیز ها از ان بوجود می آید . از حکمای جدیده جرمنی ( الگ زاندر استر ) نام حکیمی تحقیقات مورد حیات - یعنی از جا نیکه حیات دارد میشود - اندیشه دوانی کرده و درین مسئله تحقیقات نموده و ( داره وین ) نام حکیم مشهور را نیز بر تجربات عمیقه خود علاوه بر خود نبی نظریه های خیلی دقیقاً با تبیین در جزئیات بسیاری کرده است . از مطالعه آنها چنان معلوم میشود که بعضی حیوانات ذره بینها که بر زمین یا بر اجسام دیگری که بر زمین باشد تنها از استعدادی که در زمین است نیست . بلکه مادهٔ اصلی این فیض حیات بخش از آفتاب می آید . هوا نیز با زمین در ان باب همکاری کرده انرا می پروراند . مثلاً یک جگر درست بسالم یک حیوانی را در بیرون می آوری بعد از چند روز می بینیم که آن جگر تحلیل پیدا کرد و در آن بعضی کرمها پیدا شد . این است یک مورد حیاتی که ظاهر و آشکارا افتاده است . زیرا در محلات کیمیویهٔ جگر یک نوعی از فیوضات حیات پرور می آفتاب آمیخته شده با کرمها بوجود آمده اند . اما با وجود اینور هیچ یکی از حکما و هیچ فنی از فلاسفه تا بها برین یک هنوز هیچیک قرار قطع اتفاقی داده نتوانسته اند که آیا مبداء حقیقی حیات کدام نقطه خواهد بود و مادهٔ حیات چه چیز ( روح ) چه چیز باید بود ؟ خون گفتند ! نور هوا ! لفتنه ! نبود ، حرارت ، آب الکتریک و غیره گفتند ! ثابت شد پس معلوم شد که استعدادات کیمیویهٔ ارضیه فیوضات حیات پرور می نیستند ، مواد عنصریه و هوائیه آلات و ادوات حیات شمرده میشوند . ولی حقیقت ( روح ) نبودن اینچیز ها فتنه ثابت شده است . و از این است که این بحث در ادیان سماویان موجب ایمان بشر است ، و از ان سبب قرآن عظیم الشان حضرت خالق کون و مکان میفرماید : «از تو ای حضرت محمد ! از تو بحث ( روح ) را میپرسند ، بگو که آن چیز از امر پروردگار ه ، آنها هرکس نمیداند مگر کسانیکه در علم راسخ باشند .»
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.