Page image — the source of record
Machine transcription
نمبر ۲
صفحه ۹
باب اول
در بیان حاصل کردن توانگری
بنی آدم بنا بر اقتضای آفرینش خود به بی احتیاجات صوری و معنوی محتاج است که آن احتیاجات خود را بجز سعی و کوشش بدیگر صورت دفع و رفع نمیتواند انسانها هران قدر که در شهرا و مدنیت پیش بروند دایره احتیاجات ضروریه شان نیز همان نسبت وسعت و فراخی پیدا میکند . گذران و زندگانی که اجدادنا سابقا میکردند برای ما انچنان گذران و معیشت خیلی ناقص بی کفایت دیده میشود .
هر روز انه انچنان اختراعات صنعتها ی عالم مدنیت فایده بر میداریم و به آنچنان اسبابهای زندگانی عادت میگیریم که بخاطر و خیال گذشتگان ما هم نرسیده بود . ایا (کوس لی) نمدی که در وقتهای قدیم برای کفایت میکرد درین وقت برای ما بچه صورت کافی خواهد آمد ؟
در بیان فایده
قبل ازین گفته بودیم که احتیاجات بشریه با مدنیت یکجا ترقی و افزونی میگیرد. پس هر چیزیکه درین عالم با خلقت طبیعت برای رفع احتیاجات بشریت خدمت کند آن چیز را (فایده) میگویند. گندم و نان چون دفع احتیاج گرسنگی را میکند با فایده شمرده میشود از ماهوت و کشمیره چون لباس ساخته میشود فایده آن محافظه و مستر وجود است . کتاب چون مدار آموختن علم و فن میباشد فایده مند است و همچزا بعضی اشیا است که در حد ذات خود فایده مند ولی مفت و رایگان است که همه مردمان از ان بلا استثنا استفاده کرده میتوانند و برای هیچکس تخصیص و تملیک آن قابل و ممکن نمیشود . مانند هوا و آب و ضیای آفتاب که هرکس بدون زحمت برایگان از ان استفاده میکند . حالا آنکه اکثر اشیای فایده دار از این قبیل نیست بلکه استحصال آن بکوشش کردن و زحمت و مشقت کشیدن متوقف است . ازین سبب انچیز مال و ملک همان آدمی میشود که آنرا پیدا کرده و سعی و کوشش خود بوجود آورده است . پس آنچیز را بدیگری اگر بدهد البته بمقابل آن دیگر چیز با فایده و سودمندی گرفته میتواند یعنی آن چیز قابل مبادله میشود . حتی چیز های فایده مندی که برای عموم مردمان مفت و رایگان است نیز گاهی میشود که قابل مبادله بشود مثلا آب با وجود یکه نفع آن عام و برای همکس مفت و رایگان است هرگاه باز هم اگر بیک جای کم آبی نقل داده شود فایده پیدا کرده قابل متبادله میشود . یعنی آن چیز را داده بعوض و بدل آن یک چیزی دیگر برای مایحتاج خود گرفته میتواند .
...(( باقی دارد ))
نصیحت
ای همشهریان عزیز
حضرت پیغمبر برحق ذیشان ، صلی الله علیه و سلم (الدین نصیحه) فرموده اند . یعنی (دین عبارت از نصیحت است) بخدای یگانه شرک مکن ، بملائکه و کتاب ها و پیغمبران و قیامت ایمان بیار نماز بخوان روزه بگیر و غیره حکمهای دینی همگی عبارت از یک یک نصیحت است که قبول کنندگان و پیروان آن نصیحتها نجات و سلامتی یافتند ، و خلاف گیران و سرکشی کنندگان آن خجل و شرمسار ابدی گردیدند ( نصیحت ) کردن تنها برای بعضی کسان خاص نشده بلکه هر برادر مسلمان بر نصیحت دیگر برادر مسلمان خود حق دارد خالی از عیب تنها ذات پاک خالق یکتاست دیگر هر فردی از افراد جمعیت بشریه بعیبها مبتلا است . قومها و جمعیت هائیکه ترقی کرده اند و بمردمان (مدنی) مشهور شده اند بجز اینکه عیب های خود شان را یگان یگان دیده و یگان یگان را ترک کرده اند دیگر چیزی نکرده اند . این هم نیست که ( نصیحت ) کردن تنها برای مردمان بی عیب مخصوص باشد ! زیرا هیچ کس از عیب خالی نیست . لاکن هرکس عیب خود را دیده نمیتواند ، و عیب دیگرانرا زود می بیند اگر چه عیب پوشی هم یک صفت بسیار بزرگ اخلاق است ولی بعضی چیز هائی است که اگر انرا یاد آوری نکنیم ضرر از ان حاصل میشود .
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.