Page 282

صفحهٔ ۹ از مضمون یک درختی که میوهٔ آن از نور باشد دم زده به تصدیق کردن مجبور مینماید. در وسط جهت فوقانی چمن یک سایبان بسیار واضح و فراخی بر پاست که خود این سایبان پیش روی میدان آن با قلعه های سیاهه اطلاقی مفروش است و دور بر بر طرف بساط این محل انوار منزل جابجا نیز مانند چوکیدا، کوچها، آرام گهها گذاشته شده و چار چار، پنج پنج، سه سه، دو دو نفر در پیش یک یک میز گرد آمده و انواع و تعلقات کشیدن سببکارها و همچکاره مصاحب امی و دیانت و طریقه های فرحت و سرور مباشند. میرزای بازی با سه نرد، شطرنج، قطعه بازی، و میزها اینکه براه انواع کتابهای تصویر دار و نقشها و لوحه ها گذاشته شده نیز موجود است که هر کس آزاد است از تماش و مشغولیت به آنها استفاده کرده میتوانند. نیز میزهای چای، و بسکویت، و غیره و چیکولات و شربت ها بیک موضع مخصوصی گذاشته شده که هر کس ازدان استفاده میتواند. غیر از انواری که از دایرهٔ نورانی اطراف چمن در شیشه ها ریست در داخل چمن نیز در هر بر جا مرتبه های مصنوعی که با انواع گلها و چراغها زینت یافته و مانند یک الواح پر از نماری منظر جلوه میکند گذاشته شده که انوار چراغهای الکتری برنده قصر سعادت حبر (استور) پر درخشندگی پراگنده با نوار رنگارنگ دایرهٔ نورانی و انوار داخل همین انوار خرمن پر مسرت و شادی را یاد و باز آمده انسان خود را مستغرق یک دریای نوری دیده و بشناوری عالم خیالات آغاز میکند. علی الخصوص که نغمات خوش ترنمات موزیکه های مشکی، و باجه های نرمی، و آوازه های خواننده، و با او ساز های نوازنده ها، و نغمه های مختلفه که را مو فونها رایگان صداهای چوبه بلبلان خوش الحان که بآر به و نکهت می طبیعت شناسانش مینامند پیروی نموده به تارهای اعصاب حسیات را با یک هیجان مقامات معنوی به اهتزازی آورد. ماه ٣٠ دهم برای کسانی که آرزوی خریداری آن را داشته باشند بعرض مشتر اورده آمده و حاصلات منافع آن داخل صفوه که برای یتیم خانه تخصیص شده است گردید و که ایک اجیرهٔ تو بالا حاصل شود و هم از نظارهٔ آن استفاده و گاه گاه این تیمم دلی کرده حقیقتاً که لوحه های بدیعهٔ مناظر مختلفهٔ آنچنان دلکش بطاقتها و یادگاری در بر نداشت که انسان از خریداری یکی روی آن خود داری بتواند. این است که به اینصورت این لیلهٔ مقدسهٔ برام پر نور حضور موفور السرور اعلیحضرت پادشاه دیانت پناه تقیخواه و فیت آگاه مقدس معظم با هم زیارت تماش می پرنشاط، دهم تجارت مثوبات دینی و دنیوئی بر انبساط را شامل محیط بود. و الحاصل تا بدم صبح این لیلهٔ جشن مقدس دام در زید هر کس با جهان جهان فرحت، و عالم عالم مسرت شکر پروردگار عظیم الشان خود را برین نعمای عظیمه که بقلب افغان عطا و احسان فرموده تقلیل کسان بخانه های خود عودت نمودند. دو شعبه چراغان بازار از طرف اسلم برادران همشهری ما چون این همه تفصیلات مراسم جشن را به بینند خواهند گفت که: (اینچه اعلان معلوم و تحصیل حاصل است که آقا می مرموز پیش نهاد خود گرفته؟) جشن در بار بیشه سر خود دیده و می بینیم. پس چه حاجت که اینقدر صحیفه با اتفاق افتد، یک چیز بیست معلوم، و بجه فروعات آن را اخبار را جواداتی که در پیش چشم خود مسرت ما بوقوع آمده، پر ساخته باز برای ما نقل و حکایه میکند! ) اما انصاف باید کرد: اگر اخبار ما تنها در شهر عزیز خود ما خوانندگان میداشت و در دیگر اطراف نمیداشت حق بدست شان بود. ولی چون اخبار ما برای مشان میرود چه میشود که آنها نیز بواسطه این اخبار بسیار برادران دیگر ما در هر هر طرف افغانستان موجود اند آنها را از دید بینها می مستفید شوند. علی الخصوص مردمان خارج که بشنیدن جوادی عام است و مراسم با چقدر آرزو و هوس دارند! هم زیارت هم تجارت در همین زمان این لیلهٔ بسیار از جشن بسیار معظم ملت افغانستان که در بین محفل مسرت منزل حضور همایونی بر پاشد، و یک نتیجهٔ مستحسنه با صواب بسیار سود مند و دیگری را نیز در بر داشت که آنهم عبارت از تشهیر شدن بعضی لوحه های بدیعهٔ تصاویر فونوگراف محصولات عکاسخانهٔ حضور همایونی بود که هم برای زینت موقع و هم برای احسان مانی شهر های دلپذیر با دو شب و هم دو شب و هم دو نامی بازار چراغان و شهر آئین نمودند. برای اهالی مسعود ترین و پر سرور ترین ایام و لیالی شان همین شب اتفاق شان است بازارها و کوچه ها و شور بازار و غیره همه گی ما انور به چراغها روشن و دکانهای تجار بگونه گونه زینتها و توجه تصاویر و چراغهای بزرگ لامپ و غیره