Page 261

نمبر ۱۹ صفحه ۲۴ حوادث خارجيه اجمال سياسے اینچه معلوم انام است که دولت جدیده بریتانیا با سیاست سیاسی که در سلوک دوستی، و مراعات محبت و ودادی که از بسیار وقتها با دولتها و ملتهای اسلام پیش نهاد خود داشته بر اقدامات خود در شرق بهره کامیاب آمده است. حال آنکه دولت جرمن، درین جهت نیز یک رقیب بسیار بزرگ دولت بریتانیا شمرده میشود، در جناب خود این عجز عاجز یک فقره که بچشم دیده و بگوش شنیده ام بیان میکنم: درسنه (۱۳۱۷) هجری مسافرۀ در شام بودم، امپراطور (گلیلیوم) و ایمپراطوریچه (اوگوستا) پادشاه و ملکه حالانی جرمنی تیار آمدند. در اینجا ما از تفصیلات جوش و خروش مراسم استقبال و اعزاز و اکرام آن مهمانان عزیز که دولت علیه عثمانیه خود و در استانبول و بیت المقدس و خواه در شام شریف اجرا نمودند صحبت نمیرانیم. تنها از یک مهمانی بسیار مد بوب و مصطفی که از طرف بلدیه برای شرف جناب اعلیحضرت امپراطور کشیده شده بود یک شمه بیان میکنیم: جهانی در دایره بلدیه بر پا شده بود، استماعاً از علما و سادات و مشایخ و اکابر و بزرگان سوریه و عربستان در آن مجلس موجود بودند. از طرف تست غیر از دیگر هدایا و پیشکشهای که تقدیم شد یک عبا و کفیه و انگالی که بصورت مخصوص بدرجه اعلای صنعت بافنده گی و ابریشم و زردوزی ساخته شده بود تقدیم گردید. والحاصل جان بسنده در مجلست که در وقت حمام در حالیکه یک لنگی پر کرده و یک نطق بسیار طبیعی در صفت امت اسلامیه و شدت محبت خود به این امت نجیبه بیان نمود و گفت: (این جام وداد که بعشق و محبت سه صد و پنجاه ملیون نفوس اسلام میکشم). روز دیگر خلعت فاخره و تاری را در بر نموده و کلاه و عمامه را بر سر نهاده از میان هزارها موردهای تحسین آخرین امالی بر مزار سلطان صلاح الدین ایوبی، که مجاهد مشهور و مدافع مهاجمات اهل صلیب بود، رفته بدست خود یک اکلیل بسیار مصنع و قیمت داری را که مخصوص با خود آورده بود بر قبر مبارک شاه والیه وضع نمود. پس چون این نیرنگ بازیهای دولت جرمن را ملاحظه میکنید جرمن را از روس خیلی مدبر تر یک رقیبی می بینیم، لهذا چنان ایجاب میکند که دوست معظم بریتانیا در چنین وقت نازک برای بدست آوردن قلوب دولتها و ملتهای اسلامیه بیش از پیش دوام ورزده و در تقویت و استقلال دول اسلامیه کار کنانماید. برادران بن هندوستان ما این در حق ما چگونه چشم امید در آن؟ رفیق محترم ما اخبار (مسلمان) که در امر تحریر بزبان اردو طبع و نشر می شود در نمبر ۵ (جلد ۴) خودشان در زیر عنوان (افغان) یک مقاله بسیار وغرا و مطولی درج نموده اند که هر سطر آن اگرچه ما در یک گوشه صحرای دنیا افتاده ایم، و دور از بساط تاریخ سیاسیات عالم و مطبوعات داخل نیستیم، ولی مثل مشهور است که بالا نشین چال را بهتر می بیند، علی الخصوص که از یک جانب! یک وقتی بود که سیاستمداران دشت قاف اروپا برای بزرگ ساختن دنیا هر سو براندند، و شدند. اگرچه دولت انکلیز نسبت دیگران بستر آغاز نهاد، ولی لقمه های بسیار چرب و شیرین، و خزینه های بسیار توانگرترین دنیا را مانند (هند وستان) (و استرالیا) (و كنادا) (مصر) (و افریقای جنوبی) (جبل طارق) (و قبرس) (و مالطه) (عدن) و غیره را در ربود که دیگران بجز اینکه آب دهن حسرت شان بریزد بهیچگونه ازین گونه لقمه های خوشگوار، و اینچنین خزائن توانگری نثار و نایل و سزاوار بخت نشدند، لهذا بحسن رقابت، و تنفيذ رقيبانش بسيار زمانها به آتش فشانی آماده بود. اول کسیکه بخيال ربودن نقد هندوستانرا از دستش اقدام نمود (ناپوليون بوناپارت) امپراطور مشهور فرانس بود که مصر را ضبط نمود، و بر ارض فلسطين تاخت، و اگر تدبير پادشاه چالاک قسطنطنيه کارگر تأثير نمی شد، چه بسا که با یک کوب آن، بسیار جهان بر عراق و ايران برآمده، و با روس اتفاق کرده، قطعه سيمين هند وستانرا از دستش در ميبرد. بعد از ان رقیب دیگر قدیمی آن خزینه پر ثروت و سیال دولت روس است که از دو سه عصر بکمال تأنی و درنگ، و تمام نیرنگ بیک و تیره و آهنگ خود را به آن نزدیک میکند، نسبت و اقدام فرانس نسبت بچال بازیهای روس خیلی خام و بی اساس مینمود، این رقابت دو رقیب، بر هند داستان اسیر نصیب چیزیست علانیه و آشکار که حاجت بیان و تذکار ندارد. اما درین وقتها یک رقیب دیگری می بینیم که بکال دهشت و تشویش و نام هیبت و قوت آن سطح بحر، و زیر دریا و روی هوا، بر یخ کارش یعنی جزیرهء بریتانیا، بجمله آوری بسیار مملکت حاضر دنیا میباشد. چون ضربه مهلک خود را بر اعضای حیاتیه آن خواهد نماید، در آنوقت به بسیار سهولت و آسانی از راه خلیج فارس، بحر محیط براه بحرۀ احمر آن خزینه هجوم خواهد نمود. این رقیب پر دهشت دولت المان یعنی جرمن است.