Page image — the source of record
Machine transcription
صحيفه ٤
سال چهارم شماره ١٤
همه واقعى - دلوتار - نامان انگليسى و - روزن نام فرانسوى است ) درين مدارس صاحب كمال ومشتهر بصيت اجلال كرديدند - آيا مورخين با انصاف فرنك ( چون ادوارد كين مولف تاريخ روم و كار لايل و جرجى زيدان وغيرهم ) برين مقال چه سخن سرائى و چه حق پيرائى نكرده اند !؟ بلى همچنين است كه تا قرن پنجم كه كوكب عزو شرف اهالى اسلام در سهاى ايست و ضرورى مبتلا بود — اسلام نه تنها بعلوم دينيه تكميل عوالم روحانى را متكفل بود — بلكه بر علوم عقليه و امور سياست عالم ورفاهيت بنى آدم و تعمير بلدان وتعليم و تربيت انسان - وتهذيب اخلاق - وتامين آفاق ظل مجد وشرف كسترده عالم وحشت آباد را بالفت تحويل داد. پس از انكه صر صر حوادث چند بزيان از مجراى وحشت التواى شمال در اهتزاز آمد ! و بهار گلشن اقبال اسلاميان تحويل بخزان گرديد ! — واز طرف دگر پيروان مذهب صليب ( كه هميشه مشهر اينگونه فرستند ) محركات وحشيانه وسوقيات ناموس شكنانه در خاك سوريه ومصر وفلسطين اظهار كين وابراز عداوت ديرين نموده — باقى مانده اهل اسلام را مشغول داشته بودند محقق است كه در دو قرن متوالى مدارس خراب وسواد اعظم ممالك اسلامى سراب وديده عالم انسانيت از فقدان آنهمه مشئون مدنيت واعدام آنهمه مربيان جهان انسانيت پر آب گرديد !!! .. با اين همه بنازم دين رزين اسلام را كه با آن ضعف واضمحلال وارده كه نفس آخرينش توان گفت از طرفى فاتحين شمالى را كه هنوز حرارت ظلم جهانگيرى شان فرو نشته ومخيال انهدام ميان اسلام در رقصهاى وحشيانه بودند ! دفعتاً اسير دين مبين وبقتاً مقهور اوامر حضرت سيدالمرسلين نمود واز طرف دگر نور الدين وصلاح الدين نامان دو قهرمان خود را پاسى از اعقاب شان بتهديد قوم صليب كه هيئت اجتماعيه وحشت را تشكيل داده بودند بر كاشت كرده !!! - زلازل حوادث را در بنيان مرصوصش دست تصرفى نيست ومخالفان كليم را در نمايش اظهار كلمة الحق وبراهين متين توحيدش مجال تخلق !! جهد طاقت فرساى دعات مسيحيه در تنفر قوم بت پرست افريقا وبمقابل براهين رزين اسلام عقيم ماندن و آن گوى زرين هدايت نوع خود را از ميدان شان ربودن چيزى نيست كه وجودش منحصر در نوك قلم معجز رقم ماست بلكه عالم نصرانيت را در چنان تب لرزه مدهشى در انداخته كه اندكى از تاثير كثيرش اين هزبان هاست سر رشته مطلب از دست نرود بهيات استفهامى سائليم كه از لفظ ترقى وتمدن آيا كدام معنى اتخاذ نمودن منظور است ؟ هرگاه آزادى از قيود دين - ومخالفت از اوامر ونواهى حضرت الهى وسنن مرسلين چنانكه متمدن ترين دولت فرنك ( مانند ملت فرانسه و ......) را مسلك اينست بوده باشد ؟ پس بايد از خرسهاى غابات شمالى و بوزينه هاى جنگل هاى جنوبى پيروى نمود ! چرا كه درينصورت متمدن ترى از رواب بى شعور ومهذب ترى از حشرات از فراست مهجور نميايم : وهى تمدن !!! حتى ترقى !!! در حالتيكه تمنى انسان واميد وارى وجدان وشفقت ايمان تمامى نوع بشر را بشاه راه الهى يكسان مستقيم ميخواهد بد بختانه بكمال افسوس بارادة وحشيانهٔ دعات مسيحيه دفعتاً بر ميخورد كه يكسر مى نوع انسان را در لباس تمدن وترقى تازيانه احتيال ناويانه يكسر بدين وحشت سرا سوق دادن ميخواهند !!! آفرين بدين هادى وجدا ازين هدايت چند گوئى سخن از سرور و آزادى او مگر از بندگى حضرت او بجزى — واگر مراد ازان تهذيب اخلاق ومعرفت مخلوق از خلاق وتنزيه ونظافت طهارت وعفت رحمت واخوت ناموس وجدا محكومى نفس بمحاكمة وجدان — ومطلوبى معاصى از غلبه ايمان وغيره ووو.... محامدى كه ذكر آن همه را اين ورقپاره تحمل نيارد — بوده باشد ، دين مؤيد اسلام براى پيروان خود آنهمه را آمر است ... وابلاغ بلاغت فى ما بين متوسلان اين عروة الوثقى داير واگر ازان علوم عقليه ( كه صعود بمدارج ترقى منوط بران است وعروج بر سهاى ابديت وسرورى مربوط بتواصل ازان ) اراده باشد ، تأخر آن از نبودن ارادهٔ مصمم — و نداشتن پروغرام منظم اهالى است نه از ممانعت دين وما انشاء الله تعالى علت العلل آنرا در مسألهٔ ديگر كما كانه ( تحت عنوان علم واسلام ) مى نگاريم واز برادران اسلامى خود چشم اميد آن داريم كه اگر بر دامن عطوفت بعضى ارائها گرد جسارت اصابت كند حمل برضيق حوصله وفشار نفس از مطاعن مخالفين هرزه هرس كرده محاكمه را حواله وجدان — ومقدار موجه ما را با مضمون اين نكته حكميه ايشان فرمايند خوشامد سرايان نه يار تواند ملامت كنان دوستدار تواند برغم من آنكى نكو خواه است كه گويد فلان خار در راه است و بالله التوفيق وعليه التكلان
امضا ( يكى از خوانندگان سراج الاخبار افغانيه )
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.