Page 167

تحفةالامان فی سیرة النعمان حصۀ اخرى (١٦٦) مبحث روایات موضوعه و متصرفه رسیده است - زیرا که در حدیث وفقه مورث اول خاندان تعلیم او «عبدالله» بن مسعود» است که زیاده تر بنیاد مذهب حنفی بر روایات واستنباطهای اوست - بااینکه «عبدالله بن مسعود» یکی از مشاهیر صحابه ومحدثین بزرگ وخادم خصوصی رسول الله بود اما نسبت بدیگر صحابه چون محتاط و مشدد فی الروایه بود - قلیل الروایه است - علامه ذهبی در تذکره او می نویسد که ممن تحری فی الاداء والتشدد فی الروایه وكان يقل من الرواية للحديث یعنی عبدالله بن مسعود در ادای تحری و در روایه تشدد میکرد - واحادیث را نیز کمتر روایت می نمود . وهمچنین « ابراهیم نخعی » که تنها بيك واسطه بشاگردی « عبدالله بن مسعود » افتخار داشت ونیز بواسطۀ واحد استاد ابوحنیفه است همين عادات ومسلك را اختيار نموده و همین واسطه او را «صیرفی الحدیث» میگویند باینکه حضرت ابو حنيفه بدر سگاهای دیگر مشمول واز ائمه دیگر نیز مستفيد شده بوداما مرکز اصلی خیالات ومعلوماتش همین خاندان منتهی بود واز تاثیرات همین مرکز بدل اولین خیال جایگیر شده تجربهای ذاتی ودقت نظر کافی او بیشتر در تقویت آن كمك نمود . اگر چه این مفكوره حضرت امام بنظر عوام قبول نگشت تا هم بالکل بی اثر نمانده پرتو و انعكاس آن در اجتهاد « امام مالك » و امام شافعی که نسبت به وی متاخراند کاملاً بنظر میرسد و امام مالك آن قيود و شرائطی را که نسبت به احادیث مشر وط داشته تقريباً - عديل و برابر بشروط ابو حنیفه است واز همین رو به در لقب مشدد فی الروایه نام ابوحنیفه ومالك معا یاد کرده میشود - ابن الصلاح در مقدمۀ خویش مینویسد « ومن مذاهب التشدبد مذهب من قال لا حجة الا فيما رواه الراوى من حفظه و تذكره وذلك مروى عن مالك و ابي حنيفه يعنى در مذهب مشددین تنها آن احادیث قابل حجت میباشد که او را روای آن از حفظ و تذکر خویش یاد داشته باشدو این قول امام مالك و امام اعظم است » محدثین می نویسند که امام مالك در مرحله اولین که بتدوین موطاء خویش پرداخت دروی ده هزار احادیث بود چوزوی در صدد تحقيق وتدقيق آن برآمد - شروع کرد به تقليل