Page 163

تحفة الامان في سيرة النعمان حصه اخری (۱٦٢) مبحث احادیث موضوعه متصرفه را بوی نه بکرد بشیر ازین بی التفاتی او متأثر شده او را خطاب نمود که ای عبدالله من احادیث رسول الله را روایت میکنم و توهیچ بشنیدن ان گوش نمی دهی وی بجوابش گفت که در يك زمانه حال ما چنان بود که هر کس که قائل قال رسول الله صلی الله علیه وسلم میگشت ما همه تن گوش گشته به کمال توجه به شنیدن ان بذل مقدرت می نمودیم لا کن چون مردم از خود روایات ترا شیدند و در نيك وبد تمیزی را نگذاشتند پس ما تنها به شنیدن همان احادیث راغب می باشیم که تايك درجه ما هم دران معلومات داریم علاوه بروایات زبانی جعل سازیهای تحریری نیز اغاز گشت چنانچه « مسلم » روایت میکنند كه يك مراتب عبدالله بن عباس نقل يك فیصلۀ حضرت علی را تحریر می نمود و در طی تحریر آن اکثر الفاظ را قام انداز نموده میگفت که والله این لفظ را کاهی حضرت علی نفرموده و نه این چنین فیصله نموده است و هکذا در يك موقع دیگر نیز همچنین یکی از تحریرات شان را دیدچند الفاظی را که از قلم وی میدانستندوصحیح بود نقل گرفت ومابقی ان را خط کشید وغلط گفت . زیاده جرأت مردم در وضع احادیث ازین واسطه بود که دران زمانه طریقۀ اسناد و روایه چنانچه متعاقباً مضبوط وبقاعده گشت جریان نداشت هر کسی که هرچیز را میخواست میگفت که قال رسول الله و از مواخذه واثبات سند بری می بود « ترمذی » در کتاب العلل از ابن « سیرین » روایت میکنند که در دورۀ اولین احدی در صدد پرسیدن اسناد نبود وقتیکه فتن و زمانه سازی کسب شدت کرد سلسلۀ اسنادات بروی کار امدتا که فرق اهل حدیث نبوی از عبارات اهل بدعت کرده شود ومقدم الذكر مجموع ومحفوظ وموخر الذكر متروك گردد لا کن بی اعتباری احادیث موقوف براهل بدعت بشود زیرا که بعداز مراعات ان احتیاط نیز سلسله اغلاط در جریان مانده ان تشبت مقید نیفتاد ـ بعد ازینکه دورۀ بنی امیه اغاز شد سلسلۀ روایت واحادیث به بسیار زور وشور نیز شروع یافت هر قدریکه عده صحابه كمتر میشد بهمان اندازه التفات وتوجه مردم بطرف انها بیشتر میگشت و در تمدن نیز ترقی ووسعت رو داده اقوام وقبائل