Page 84

* ٦٧ * اینکه بنده را بسوء فهم خودم قانع کردند. چون مقصدم اثبات حقیقت بود، تعصب را برا در این موقع خلاف تقاضای وجدان خود دیده به تحقیق اینمسأله مداومت نمودم، ابتداء طرز تربیت وتعلیم آنها را در مکتب مدقق شده اخیراً در فهمیدن نتیجه واثرات این طرزها سعی نمودم، خلاصه تحقیقات بنده بدین قرار بود : در قسم ابتدائی مکاتب اطفالرا بدانستن خواندن و نوشتن ؛ مبادی حساب و جغرافیای هندسه، رسم، املاء، مطالعه ؛ .... وغیره علو میکه بعض انها راساً برای کار گرفتن لازم میشود ، و بعض جهت ریاضت دادن ملکات عقلیه انها مفید است ، طریقه تدریس این علوم اغلباً بحجب وطنیت وتفانی در راه ترقی عموم ماباتر است ؛ مثلاً برای مطالعه اطفال ، کتابهائی را تهیه مینمایند، که اغلب مقالات ان در تاریخ بعض اشخاصیکه خدمتهای عالی برای وطن خود نموده اند ، یا در مدح اینقبیل مسالك؛ و طریقه سلوك ان وغیره اموریکه موجب تشویق اطفال در اتباع این رویه گردد میباشد . دیگر اینکه طرز حیات طفل در مکتب تحت قواعد و قوانین منتظمه میباشد که این قید و قوانین ؛ بحدی متین ودقیق است که در تحمیل ان ساعت و دقیقه را رعایت داشته می باشند که نتیجه این انتظام و دقت موجب حصول بسی تغییرات در اخلاق اطفال می گردد از مهمترین این فوائد متعود شدن انها به اطاعت و خضوع بمقابل نظامی که عمومی باش ؛ واین یکی از علامات مدنیت است .