Page 166

* ١٤٩ * که ارزوهای خود را با خود ببریم؟ اگر منتظر نتیجه مکاتب هستید ، بنده از انطرف کلیتاً مایوسم زیرا عده مکاتب حالیه بنسبت افراد رعایای ملت قلیل است ؛ دیگر اینکه نتیجه حقیقی ان در دوره اتی ظاهر خواهد شد هر گاه حیات موجوده ملتها بمثلیکه بنده تصور کرده ام تفحص شوید این خیالات بنده بهتر مفهومتان خواهد شد حالا که نوال امیدهای موجودۀ خود را منتظر نیستیم ؟ اقلا باید بتاسیس حصول انها در اینده مبتدی شویم شاید که موجب تسلی ما گردد عبد الحمید : برادر من تصور شما خیلی بعید از امکان است فکر کردن در این مسئله عبس است سعید : از قوه اراده و تدبیر انسانی و و احتمال بر صعوبات که از بهترین عطایای خداوند بست خبر ندارید ؟ ایا مقوله حکما را منکر هستید که : مستحیل کلمه ایست در قاموس مجانین تردید این دو دلیرا کرده میتوانید ؟ احمد : حقیقت چنین است ؟ حالا اینرا بگوئید که ملترا در كدام حالت قابل ترقی و سعادت میدانید ؟ سعید : تا زمانیکه افکار افراد بكلمات روشن نشود ؛ انها قابل وصل سعادت ، و ترقی نمیباشند ، و مقصودم از خیالات روشن