Page 319

۳۱۴ و کارآمد عاد اعظم است، معلم، آفرین مگر جواب شما اضافه از سوال من بود، مبتدی، اگر در تفصیل احتمال نقص نباشد جایز است، معلم تفصیل ذو اضعاف اقل « ذو اضعاف اقل » چیست؟ مبتدی، این عبارت از یک چنان عددی است که بر هر کدام چند عدد خورد قسمت صحیح قبول کند یعنی چیزی ازان باقی نماند چنانکه ۶۰ بر هر کدام ۲ و ۳ و ۴ و ۵ و ۶ تقسیم صحیح قبول میکند، معلم، ایندفعه باز جواب شما کمتر از سوال من شد، زیرا من معنی عبارت را هم میخواستم، مبتدی، ذو معنی صاحب، اضعاف دو چندها، اقل، کمتر، را گویند، از انرو معلم صاحب در باب آن چنان، فرموده بودند که نام آن « ذو امثال اقل » میبایست که چند مثل هر کدام اعداد مرقومه خورد، دران هست نه اضعاف آن چنانکه ۲ را اگر دو چند کرده بریم ۶۴ میشود، و اگر ۳ مضاعفت کرده بریم بـ ۹ شود، همچنین هیچکدام باقین هم بدو چند کردن بر ۶۰ مطابق نمیآید، پس،