Page 54

( ٤٥ ) ومظلوم ترین موجودات بیشمارید شما هم عامسم نی بلکه آشامید ! آبهائیکه از امطار وانهار میریزد آنرا گرفته مینوشید آیا نمیدانید که در هر قطرهٔ آن هزاران حیوان ( میقر وسقو بیه ) موجود است وشما برهیچ یك از انها ترحم نیاورده جذب وبلع میکنید . « فقط انحال تنها برموجودات ارضیه منحصر نی بلکه عوالم سماویه نیز تابع این قاعده است . آیا کرهٔ قمر اینهمه نورانیت وضیا پاشی ئی که بظهور میآ ورد بجز اخذ وضیای شمس دگر چیزی هست ؟ کرهٔ ارض که این همه توالی لیل و نهار را برروی کار میآورد آیا قوهٔ حیاتیهٔ موجو دات وانتظام سائرهٔ اموراتش بجز اقتباس انوار خورشید ضیادار ، واکل وبلع حرارت کرهٔ شمس وکرهٔ هوادیگر چه چیز است ؟ کرهٔ هواکه ما به الحیات من وتو وسائر موجودات کرهٔ ارض است آیا حرارت ، وبرودت و کثافت و لطافتی که بهم میرساند مأخذ ومجذب آن غیر از عوالم شمسیه دگر چیزی هست ؟ « برفها ، وجاله وبارانهائیکه ابرها از برای اعاشه و اعانه و اتفاق کرهٔ ارض وساکنان آن مبذول میدارد آیا حصول آنهمه بجز آنکه بمعاونت شمس وقمراجزای متعددهٔ از بحر وبرهمان کرهٔ ارض گرفته وبلع نموده دکر چیزی هست ؟ » برگك جوانمرك به این درجهٔ قوهٔ نطقیه ودلایل حکمیه وبراهین فیلسوفا